Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz
AYM, Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz olarak” talep edilebilmesine imkân tanıyan düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı görerek iptal etti. Peki karar ne anlama geliyor, yeni düzenlemeye göre sistem nasıl işleyecek, nafaka süresi nasıl belirlenecek?
Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanan eşe süresiz nafaka ödenmesine ilişkin düzenlemeyi iptal etti.
AYM Genel Kurulu, Antalya 12'nci Aile Mahkemesi'nin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinde yer alan süresiz nafaka düzenlemesinin iptali için yaptığı başvuruyu görüştü. Genel Kurul, düzenlemenin oy çokluğuyla iptaline, yasal düzenleme yapılması için TBMM’ye 9 ay süre tanınmasına karar verdi. Kararın gerekçesi daha sonra yazılacak.
Türk Medeni Kanunu'nun 'yoksulluk nafakası' başlıklı 175'inci maddesinde, "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz" ifadeleri yer alıyor.
Hürriyet'ten Oya Armutçu, kararın olası etkilerini ve yeni düzenlemenin nasıl olacağını derledi. Armutçu'nun yazısı şöyle:
"1- NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK: İptal kararı, TMK 175. maddesindeki mevcut nafaka hükümlerini hemen ortadan kaldırmıyor. Karar yürürlüğe girene kadar mevcut uygulama aynen devam edecek. AYM, ortaya çıkabilecek hukuki boşluğu önlemek amacıyla iptal hükmünün yürürlüğünü 9 ay erteledi.
2- KARAR NE ANLAMA GELİYOR: İptal kararı, “yoksulluk nafakası kaldırıldı” anlamına gelmiyor. Yoksulluk nafakası kurumu varlığını sürdürüyor. İptal edilen bölüm yalnızca nafakanın “süresiz” olmasını öngören ibare. Buna göre; boşanan eş lehine yoksulluk nafakası verilmesi uygulaması devam edecek. Ancak nafakanın ömür boyu sürmesine ilişkin mevcut yasal dayanak ortadan kalkacak.
3-YENİ NAFAKA MODELİ GETİRİLECEK Mİ: Dokuz aylık süreçte TBMM’nin yeni bir düzenleme yapması gerekiyor. Meclis’te AYM’nin iptal kararı ışığında yeni nafaka düzenlemesi yapılacak. Bu düzenlemenin “belirli süreli nafaka”, “evlilik süresine göre kademeli nafaka” veya “tarafların ekonomik durumuna göre nafaka” gibi farklı modeller içeren yeni bir sistem oluşturması üzerinde tartışılıyor. TBMM’nin süre, şart ve ölçütleri yeniden belirleyen yeni bir sistem kurması bekleniyor. Dokuz aylık geçiş süresinin sonunda nafaka hukukunda kapsamlı bir değişiklik yaşanabilecek. Karar, boşanma hukukunda son yılların en önemli dönüm noktalarından biri olarak değerlendiriliyor. Gözler şimdi AYM’nin gerekçeli kararına ve Meclis’in hazırlayacağı yeni nafaka düzenlemesine çevrildi.
4-MEVCUT NAFAKALAR NE OLACAK: İptal kararı, yürürlüğe girmeden önce kesinleşmiş nafaka kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırmıyor. Halen devam eden nafaka ödemeleri bakımından uygulanacak usul ve sonuçlar, AYM’nin gerekçeli kararı ile çıkarılacak yeni yasal düzenlemeye göre netleşecek. Ancak yargı çevrelerinde kararın özellikle süresiz nafaka uygulamasının Anayasal dayanağını ortadan kaldırması nedeniyle yeni davalar ve uyarlama talepleri bakımından önemli sonuçlar doğuracağı belirtiliyor.
5-ÇOCUĞUN NAFAKASINI ETKİLER Mİ: İptal kararı çocuğun nafakası ile ilgili değil. Çocuğun nafakası anlamına gelen düzenleme TMK’nın 182. maddesinde ayrıca yer alıyor. Bu madde çocuğun nafakasını hâkimin takdirine bırakıyor. Bu madde “Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır” şeklinde."
