Cumartesi günü 100 binden fazla gösterici, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić yönetiminde yaşanan yolsuzlukları protesto etmek için Belgrad sokaklarına döküldü. Gözlemciler, bunun Slobodan Miloşeviç 25 yıl önce devrildiğinden beri düzenlenen en büyük gösteri olduğunu söylüyor. Aylardır süren hoşnutsuzluğu tetikleyen, inşaat hataları ve kayırmacılığın yol açtığı öne sürülen ölümcül Novi Sad kazası olmuştu. Avrupa basını ülkedeki vaziyeti analiz ediyor.
EuroTopics: Cumartesi günü 100 binden fazla gösterici, Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić yönetiminde yaşanan yolsuzlukları protesto etmek için Belgrad sokaklarına döküldü. Gözlemciler, bunun Slobodan Milošević'in 25 yıl önce devrilmesinden bu yana düzenlenen en büyük gösteri olduğunu söylüyor. Aylardır devam eden hoşnutsuzluğu tetikleyen olay, inşaat hataları ve kayırmacılığın neden olduğu öne sürülen Novi Sad kazasıydı. Avrupa basını bu gelişmeleri farklı perspektiflerden yorumluyor.
VREME (Sırbistan): Top Vučić'in Sahasında
Vreme, son protestoları Cumhurbaşkanı Vučić için ağır bir siyasi yenilgi olarak görüyor:
"Yangını benzinle söndürmeye çalışan Vučić, kışkırtıcılığını ve kindarlığını sürdürüyor. Krizi sona erdirecek tek çözüm olan geçici bir teknokratlar hükümetinin ancak kendi cesedi çiğnenerek kurulabileceğini defalarca söyledi. Ancak, halk adil seçimler ve barışçıl bir dönüşüm talep ediyor. 15 Mart'taki protesto, Vučić için ağır bir siyasi yenilgiydi. Peki, bunu kabul edip öfkenin yatışması ve krizden çıkış yolunun bulunmasına katkı sağlayacak mı?"
NEUE ZÜRCHER ZEITUNG (İsviçre): Aşağıdan Demokrasi Okulu
Tarihçi Armina Galijaš, protestoları bir sosyal deney olarak yorumluyor:
"Protestocuların pankartları sıklıkla tabuları yıkıyor ve görenlerin yüzünü gülümsetiyor: 'All we need is law' [Tek ihtiyacımız hukuk] veya 'Next year in prison' [Seneye hapishanede] gibi sloganlarla milliyetçi sembolleri tiye alıyorlar. Öğrenciler, Sırbistan'ı iyileştirmek için çalışıyor ve farklı bir yolun mümkün olduğunu gösteriyorlar. Sırbistan'da dört aydır büyük bir sosyal deney yapılıyor: Aşağıdan demokrasi okulunun bir provası gerçekleşiyor. Bu, yüz binlerce gencin hayatında kalıcı izler bırakacak bir deneyim."
TELEGRAM (Hırvatistan): Taleplere Yönelik Yanlış Bir Yaklaşım
Telegram, protestoların taleplerinin dar kapsamda kalmasını eleştiriyor:
"Öğrenciler, Aleksandar Vučić’in devrilmesini nihai hedef olarak belirlemedi. Bu, stratejik bir hata. Uzun süre iktidarda kalan otoriter bir lider, tek bir yolsuzluk skandalıyla devrilemez. Gerçekten onu görevden almak istiyorlarsa, bunu doğrudan hedeflemeliler. Vučić’in istifası talebi net bir şekilde dile getirilmedikçe, cumartesi günkü gibi protestolar sıradan bir siyasi irade göstergesinden öteye gitmeyecek."
DER STANDARD (Avusturya): Otokratın Oyunlarına Kanmamalı
Der Standard, Avrupa Birliği'nin Sırbistan'daki demokrasi hareketine destek vermesi gerektiğini savunuyor:
"Öğrenciler, bir geçici hükümet kurulması ve devlet kurumlarını kontrol eden isimlerin istifası gibi daha büyük taleplerde bulunmadığı sürece, Aleksandar Vučić süreci manipüle etmeye devam edecektir. Avrupa Birliği, Vučić’in siyasi oyunlarına kanmamalı ve Sırbistan’a yönelik mali yardımları durdurarak ülkede demokratik reformların gerçekleşmesini teşvik etmelidir."
TAZ (Almanya): Tek Bir AB Bayrağı Olmaması Şaşırtıcı Değil
Taz, Avrupa Birliği'nin Belgrad yönetimi üzerinde baskı oluşturmamasını eleştiriyor:
"Avrupalı liderler, Vučić'e sert eleştiriler getirmek yerine ona yakın davranmayı seçti. Olaf Scholz, Alman otomotiv endüstrisi için lityum temin etti, Emmanuel Macron Vučić’e savunma sanayi anlaşması sundu, Ursula von der Leyen Sırbistan’ın AB perspektifini övdü. Vučić’in partisi SNS, CDU ve CSU ile aynı siyasi ailede kalmaya devam ediyor. Bu koşullarda, protestolarda tek bir AB bayrağının bile olmaması kimseyi şaşırtmamalı."
Sırbistan'daki protestolar, Vučić'in iktidarını sarsabilecek mi? Avrupa basının farklı görüşleri bu kritik soruya yanıt arıyor.