Microsoft 365, Outlook, Teams ve Copilot başta olmak üzere şirketin çok sayıda hizmetinde 12 Kasım’da başlayan kesinti, farklı ülkelerde kamu kurumlarının, finans kuruluşlarının, havayollarının ve şirketlerin faaliyetlerini aksattı. Kesinti 13 Kasım’da da tamamen giderilemezken, Avustralya’da teknoloji sağlayıcılarına bağımlılığın ulusal güvenlik açısından oluşturduğu riskler yeniden gündeme geldi.
Microsoft'un bulut tabanlı hizmetlerinde yaşanan küresel kesinti, 12 Kasım Perşembe günü çok sayıda kullanıcının e-posta ve iş uygulamalarına erişememesiyle başladı.
Outlook, Microsoft Teams, Microsoft 365 ve Copilot'un yanı sıra SharePoint ve şirketin bazı güvenlik ve yönetim araçları da kesintiden etkilendi.
Reuters'ın aktardığına göre sorun 12 saatten uzun süre devam etti. Kesinti, yalnızca bireysel kullanıcıların e-posta hesaplarına erişimini değil, kamu kurumlarının ve farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin günlük işleyişini de aksattı.
Microsoft, 13 Kasım'da bazı sunucularda istikrarın sağlandığına ilişkin olumlu işaretler bulunduğunu bildirse de hizmetlerdeki sorun tamamen giderilmiş değildi.
Kesinti nasıl başladı, hangi hizmetler etkilendi?
Microsoft'un hizmet durumu bildirimlerine göre olay, 12 Kasım'da 16.17 UTC'de Exchange Online sisteminde başladı. Exchange Online, Microsoft'un e-posta, takvim ve iletişim hizmetlerini bulut üzerinden sağlayan altyapısı.
Şirketin ilk açıklamalarında, altyapısındaki çok sayıda sunucunun beklenmedik biçimde kullanılamaz hâle geldiği belirtildi. Microsoft, bunun çalışan sunucular üzerindeki yükü artırdığını ve kullanıcıların bağlantı sorunları yaşamasına yol açtığını bildirdi. Şirket ayrıca sorunun genel internet trafiğindeki artıştan kaynaklanmadığını açıkladı.
Microsoft'un hizmet durumu bildirimlerinde kullanıcıların Exchange Online posta kutularına Outlook'un web ve masaüstü sürümleri, mobil bağlantılar ve farklı uygulama arayüzleri üzerinden erişemeyebileceği belirtildi. Kesinti daha sonra Exchange Online'a bağlı diğer Microsoft 365 hizmetlerine de yansıdı.
Avustralya kamu yayıncısı ABC'nin aktardığı Microsoft bildirimine göre sorun yaşanan hizmetler arasında şunlar yer aldı:
Exchange Online ve Outlook
Microsoft Teams
SharePoint Online
Copilot
Defender
Planner ve To Do
Intune, Purview ve Power BI
Bununla birlikte, Microsoft 365'in Exchange Online'a bağlı olmayan bazı özelliklerinin çalışmayı sürdürdüğü bildirildi.
Microsoft'un müdahalesi neden beklenen sonucu vermedi?
Şirket, ilk aşamada etkilenen sunucuları yeniden başlatmaya, trafiği alternatif altyapı yollarına yönlendirmeye ve sunucular üzerindeki yükü azaltmaya çalıştı. Ancak geri döndürülen bazı sunucuların yeniden trafik almaya başladıklarında yanıt veremez hâle geldiği açıklandı.
Microsoft'un 12 Kasım tarihli hizmet bildirimlerinde, etkilenen sunucularda temel bir işlemin aşırı yük altında kaldığı ve bunun sunucuların yanıt vermemesine yol açtığı belirtildi. Şirket, sunucuların sağlık durumunu kontrol eden mekanizmaya ilişkin alternatif bir yöntem denediğini, bazı sunucuların bu yöntemle yeniden hizmete döndüğünü bildirdi.
Sonraki aşamada ise yakın dönemde yapılan bazı yapılandırma değişiklikleri olası katkı sağlayan unsurlar arasında incelendi.
13 Kasım'da Microsoft, altyapısının bir bölümüne uyguladığı yazılım düzeltmesinin sunucu istikrarında olumlu sonuç verdiğini duyurdu. Ancak şirketin hizmet durumu sayfasında Microsoft 365 ve tüketici hizmetleri için hizmet kalitesinde düşüş bildirimi devam ediyordu. ABC'nin aynı gün güncellediği haberinde de Microsoft'un iyileştirme çalışmalarının beklenen hızda ilerlemediği aktarıldı.
Microsoft, olayın kesin kök nedenine ilişkin kapsamlı açıklamanın, kesinti giderildikten sonra yayımlanacak olay sonrası raporunda paylaşılacağını bildirdi.
Kesinti kamu kurumlarını ve kritik sektörleri de etkiledi
Kesintinin etkileri farklı ülkelerde kamu kurumlarına, finans kuruluşlarına, havayollarına ve şirketlere yayıldı.
Reuters'ın haberine göre Avustralya, Japonya ve ABD'deki kamu kurumları Microsoft hizmetlerine erişim sorunları yaşadı. ABD Temsilciler Meclisi, kullanıcılarının kesintiden etkilendiğini ve teknik ekiplerin Microsoft'la birlikte çalıştığını açıkladı.
Japonya Başbakan Yardımcısı ve Kabine Baş Sekreter Yardımcısı Masanao Ozaki de hükümetin bilgi sistemleri altyapısının kesintiden etkilendiğini bildirdi. Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanı ise aksamanın ülke üzerinde ciddi etkisi olduğunu söyledi.
Avrupa'da Euronext borsasının listeleme ekipleri e-posta iletişiminde sorun yaşarken, İngiliz sigorta şirketi Aviva kazanç toplantıları için alternatif planlar hazırladı. Danimarkalı deniz taşımacılığı şirketi Maersk, müşterilerine e-posta ve güncelleme iletilerinde gecikmeler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Hindistan'da IndiGo, Akasa Air ve Air India havayolları, e-posta destek hizmetlerinin kesintiden etkilendiğini açıkladı. Reuters'a konuşan kaynaklara göre Tayvan'daki bazı menkul kıymet şirketleri, hayat sigortası kuruluşları ve yatırım fonları da aksaklık yaşadı. Bir finans şirketi tahvil geri alım işlemini iptal ederken, başka bir şirketin işlemleri teyit etmek için faks kullandığı bildirildi.
ABD merkezli elektrikli kamyon üreticisi Workhorse Group, kesintinin iş faaliyetlerini aksatması nedeniyle 12 Kasım'da açıklaması beklenen üçüncü çeyrek finansal sonuçlarını 16 Kasım'a erteledi. İsviçre merkezli Richemont da ilk yarı sonuçlarının açıklanmasını kısa süreliğine geciktirdi.
Avustralya'da istihbarat ve polis teşkilatları da etkilendi
Kesintinin kamu kurumları üzerindeki etkisinin en belirgin örneklerinden biri Avustralya'da görüldü. Ülkenin istihbarat teşkilatı Avustralya Güvenlik İstihbarat Teşkilatı (ASIO) ile Federal Polis Teşkilatı (AFP), Microsoft hizmetlerindeki aksaklıktan etkilenen kurumlar arasında yer aldı.
Reuters'a göre İçişleri Bakanı Tony Burke, Microsoft'un kesintinin bir siber saldırıdan kaynaklandığına inanmadığını kendilerine ilettiğini söyledi. Burke ayrıca Avustralya hükümetinin, Microsoft'la yaptığı anlaşmadaki hizmetlerin yeniden devreye alınmasında ülkeye öncelik verilmesini öngören hükmü etkinleştirdiğini açıkladı.
Avustralya kamu yayıncısı ABC'nin araştırmasına göre, ülkenin Microsoft'a bağımlılığına ilişkin uyarılar kesintiden önce de gündemdeydi. İçişleri Bakanlığı bünyesindeki ulusal güvenlik yetkilisi Hamish Hansford, ağustos ayında yaptığı değerlendirmede büyük teknoloji sağlayıcılarının ulusal güvenlik ve ekonominin işleyişi açısından taşıdığı öneme dikkat çekmiş, bu şirketlerden birinin hizmetlerinde yaşanacak kesintinin orantısız sonuçlar doğurabileceğini söylemişti.
ABC'nin haberine göre Avustralya hükümeti, Microsoft'la haziran ayında imzaladığı anlaşma kapsamında dijital altyapının dayanıklılığını artırmayı ve büyük teknoloji kesintilerinde ülkenin dijital ekonomisinin mümkün olan en kısa sürede yeniden işler hâle gelmesini hedefleyen taahhütler oluşturmuştu. Hükümet, bugün itibariyle bu anlaşmadaki öncelik hükmünü devreye soktu.
Aynı haberde, Avustralya hükümetinin Microsoft'la yaptığı kamu anlaşmalarının büyüklüğüne de dikkat çekildi. Savunma Bakanlığıyla 720 milyon Avustralya doları, Services Australia ile 163,4 milyon Avustralya doları ve Avustralya Vergi Dairesiyle 151 milyon Avustralya doları tutarında çok yıllı anlaşmalar yapıldığı aktarıldı. Bu anlaşmalar lisansların yanı sıra bulut bilişim hizmetlerini de kapsıyor.
Tek sağlayıcıya bağımlılık yeniden tartışılıyor
Kesintinin farklı ülkelerde aynı anda kamu kurumlarını ve özel şirketleri etkilemesi, bulut bilişim hizmetlerinin az sayıda büyük teknoloji şirketinde yoğunlaşmasının oluşturduğu riskleri yeniden gündeme taşıdı.
Bulut bilişim, kurumların kendi sunucularını ve veri merkezlerini işletmek yerine bilgi işlem, depolama ve yazılım hizmetlerini internet üzerinden sağlayıcılardan almasına imkân veriyor. Bu model maliyetleri azaltabiliyor ve kurumların altyapılarını daha kolay ölçeklendirmesini sağlayabiliyor.
Ancak e-posta, belge paylaşımı, toplantı sistemleri ve kurumsal uygulamalar aynı sağlayıcının altyapısına bağlandığında, bu altyapıda yaşanan bir aksaklık birden fazla hizmeti aynı anda etkileyebiliyor.
ABC'ye konuşan Melbourne Üniversitesi'nden Doçent Adel Toosi, büyük bulut sağlayıcılarının kullanımının ölçek ekonomisi nedeniyle maliyet avantajı sağladığını, ancak hizmetlerin merkezileşmesinin bir arıza durumunda alternatiflerin azalmasına yol açabildiğini belirtti. Toosi, aynı altyapıdaki sistemlerin birlikte devre dışı kalması hâlinde kurumların müdahale imkânlarının sınırlanabileceğine dikkat çekti.
Avustralya hükümeti tarafından yaptırılan ve şubat ayında yayımlanan bağımsız bir incelemede de az sayıda teknoloji tedarikçisine bağımlılığın kritik hizmetler açısından risk oluşturabileceği değerlendirilmişti. ABC'nin aktardığı raporda, bu tür bağımlılıkların nadir görüldüğü ancak gerçekleşmeleri hâlinde sonuçlarının ağır olabileceği belirtilmişti.
Reuters'a konuşan piyasa analisti Josh Gilbert ise Microsoft 365 hizmetlerinde aynı yıl içinde birden fazla kesinti yaşanmasının, kurumların tek bir sağlayıcıya daha fazla bağımlı olma kararlarını yeniden değerlendirmelerine yol açabileceğini söyledi. Reuters'ın haberine göre Microsoft 365, 2026 içinde daha önce de kesinti yaşamış; ekim ayında Azure bulut platformundaki bir aksaklık şirketin üretkenlik yazılımlarını ve farklı sektörleri etkilemişti.
Siber saldırı olduğuna ilişkin bulgu açıklanmadı
Kesintinin ardından gündeme gelen olasılıklardan biri siber saldırı ihtimali oldu. Ancak Microsoft, 13 Kasım itibarıyla olayın arkasında kötü niyetli bir faaliyet bulunduğuna ilişkin bir bulguya sahip olmadığını açıkladı.
Avustralya İçişleri Bakanı Burke de şirketin kendilerine siber saldırı ihtimalini destekleyen bir bilgi vermediğini söyledi.
Bugün itibariyle şirketin bazı sunucularda istikrar sağlandığına ilişkin açıklamasına rağmen hizmetlerdeki aksaklıklar sürüyor.
Kesintinin nihai nedeni, etkilenen kurumların toplam kaybı ve hizmetlerin tüm bölgelerde ne zaman tamamen normale döndüğü ise şirketin yayımlayacağı teknik raporla netleşecek.

