Mısır’da bağımsız haber kuruluşu Mada Masr’ın kapatılmasına ve Genel Yayın Yönetmeni Lina Attalah’ın mahkûm edilmesine uluslararası basın ve insan hakları örgütlerinden tepki geldi. Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) öncülüğünde yayımlanan ortak açıklamaya 138 kuruluş imza attı. Ayrıca sekiz kuruluşun imzaladığı ayrı bir açıklamada da yargılama sürecindeki usulsüzlükler ve basın kuruluşlarının lisans başvurularına ilişkin sorunlar gündeme getirildi.

Kahire’deki Yeni Kahire Kabahatler Mahkemesi, 27 Ekim’de Mada Masr’ın kurucu ortağı ve Genel Yayın Yönetmeni Lina Attalah’ı lisanssız internet sitesi yönetmek suçundan mahkûm etti. 

Mahkeme, Attalah’a 3 milyon Mısır lirası para cezası verdi; Mada Masr’ın internet sitesinin kapatılmasına ve kuruluşa ait ekipmanlara el konulmasına hükmetti.

Kararın ardından mahkeme salonunda gözaltına alınan Attalah, yaklaşık yedi saat sonra para cezasının ödenmesinin ardından serbest bırakıldı.

138 kuruluş ortak açıklama yayımladı

Gazetecileri Koruma Komitesi ve 138 kuruluş, Attalah hakkındaki mahkûmiyet kararını ve Mada Masr’ın kapatılmasını kınadı. Açıklamada, Mısır makamlarına gazetenin özgürce faaliyet göstermesine izin verilmesi ve medya lisans düzenlemelerinin gazetecileri tutuklamak ve yargılamak için kullanılmasına son verilmesi çağrısı yapıldı.

CPJ Üst Yöneticisi Jodie Ginsberg, Mada Masr’ın kapatılması kararının Mısır’da bağımsız medyayı susturma çabalarının yoğunlaştığını gösterdiğini belirtti.

Coptic Solidarity’nin aktardığına göre, bu açıklamanın yanı sıra sekiz kuruluşun imzasını taşıyan ikinci bir ortak açıklama da yayımlandı. Böylece iki açıklamadaki toplam imza sayısı 138 kuruluşa ulaştı. İkinci açıklamada, Attalah’ın yargılandığı süreçte savunma hakkının kısıtlandığı ve lisans başvurularının yanıtsız bırakılmasının gazeteyi hukuki yaptırımlarla karşı karşıya bıraktığı belirtildi.

Savunma taleplerinin reddedildiği belirtildi

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), mahkemenin savunma avukatlarına dosyayı incelemek ve hazırlık yapmak için yeterli süre tanımamasına dikkat çekti. Örgüt, savunmanın ek belge sunma ve tanık dinletme taleplerinin de reddedildiğini bildirdi.

Coptic Solidarity’nin aktardığı ortak açıklamalarda ise gazetecilerin duruşmanın kritik aşamalarında mahkeme salonundan çıkarıldığı ve Attalah’ın sekiz kişilik savunma ekibinin bulunmasına rağmen hâkimin kendisinin istemediği başka bir avukat görevlendirdiği belirtildi.

Mada Masr, 2018’de yürürlüğe giren medya yasası kapsamında faaliyet izni almak için 2018 ve 2020 yıllarında başvuru yaptığını, ancak yetkili kurumdan yanıt alamadığını bildirmişti. Uluslararası Af Örgütü’nün aktardığına göre, başvurunun 2022’de gerekçe açıklanmadan reddedildiği öğrenildi. Gazete aynı yıl karara karşı yargı yoluna başvurdu ancak itirazı kabul edilmedi. Mada Masr, bu yıl yeniden başvuru yaparak yetkililerin eksik olduğunu bildirdiği belgeleri de sundu; ancak başvuruya yanıt verilmedi.

Attalah hakkında ayrı bir mahkûmiyet kararı daha var

Attalah, 27 Ekim’deki kararın ardından 2024 yılında gıyabında verilen ayrı bir mahkûmiyet kararından da haberdar oldu. 

Söz konusu kararda, “yanlış haber yaymak” ve “lisanssız internet sitesi işletmek” suçlamalarıyla bir yıl hapis cezası verildi. Attalah’ın avukatları bu karara itiraz etti. Dosya için 11 Kasım’da yeniden yargılama duruşması yapılması planlanıyor.

Mada Masr’ın kapatılmasına ilişkin karara da itiraz edilmesi bekleniyor.

Mısır’da bağımsız medyaya yönelik baskı

Uluslararası kuruluşlar, Mada Masr kararını Mısır’da bağımsız gazeteciliğe yönelik daha geniş çaplı baskının parçası olarak değerlendirdi. Açıklamalarda, araştırmacı gazetecilik ve doğrulama çalışmaları yürüten Matsadaash platformunun altı gazetecisinin eylül sonunda gözaltına alınması da hatırlatıldı.

Uluslararası Af Örgütü, Mısır’da yüzlerce internet sitesinin engelli olduğunu ve gazetecilerin haberleri nedeniyle ceza soruşturmalarıyla karşı karşıya kaldığını bildirdi.

Mada Masr hakkında

Mada Masr, 2013 yılında kuruldu ve ülkedeki bağımsız dijital haber kuruluşlarından biri olarak faaliyet gösteriyor. 

Gazetenin internet sitesine Mısır’da 2017’den bu yana erişim engeli uygulanıyor.