Zirve marjında diplomasi trafiği ve yan etkinlikler
Başkent Ankara, NATO İstanbul 2004 Zirvesi'nin ardından 22 yıl sonra 36. Zirve kapsamında küresel güvenlik ve savunma stratejilerini şekillendirmek üzere dünya liderlerini ağırlamaya başladı. Başkentte düzenlenen bu tarihi zirvede, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump başta olmak üzere 32 müttefik ülkenin devlet ve hükümet başkanları, dışişleri ve savunma bakanları ile ittifakın Asya-Pasifik ortakları Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore bir araya geldi. Yaklaşık 100 bakanın, çok sayıda üst düzey diplomatın ve uluslararası kuruluş temsilcisinin katıldığı dev organizasyonda, olağanüstü güvenlik tedbirleri uygulandı, siber devriyeler görevlendirildi ve Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi geniş bir medya merkezine dönüştürüldü. Uluslararası diplomasinin yeni yol haritasının çizildiği zirvede milli muharip uçak KAAN'ın motor tedarikinden Ukrayna savaşına, bölgesel krizlerden küresel enerji hatlarının geleceğine kadar birçok kritik stratejik dosya ele alındı.
Dünya medyasının gözü Ankara'da
Dünyanın dört bir yanından yaklaşık 3 bin gazeteci, televizyon ekibi, foto muhabiri ve dijital medya temsilcisi zirveyi takip etmek üzere akreditasyon başvurusunda bulundu. Basın mensuplarının rahat çalışabilmesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi özel bir medya merkezine dönüştürüldü. Bu merkezde gazeteciler için 1800 çalışma alanı, 40 montaj odası ve 100'den fazla canlı yayın noktası hizmete sunuldu. Ayrıca Ankara genelinde 5 bin nokta açık hava tanıtım alanı olarak tasarlandı.
Zirvenin huzur ve güvenliği için sahada toplam 56 bin 288 personelden oluşan bir güvenlik kadrosu kuruldu. Tedbirler kapsamında 48 bin 841 emniyet, 7 bin 447 jandarma ve 639 siber güvenlik personeli görev aldı. Siber alandaki 639 uzman uzman personel, dijital güvenliği sağlamak adına 7/24 esasıyla sanal devriye faaliyetleri yürüttü. Katılımcıların şehre ulaşımı ve lojistiği amacıyla Ankara, Esenboğa ve Mürted olmak üzere 3 farklı havalimanı aktif olarak hizmet verdi.
Özel eğitimli atlı polisler Kızılay Meydanı'nda
İçişleri Bakanlığının koordinesindeki güvenlik önlemlerine atlı polisler de dahil edildi. Kalabalık ortamlar, yüksek ses ve zorlu çevresel koşullara uyum sağlamak üzere özel olarak eğitilen 22 atlı polis, kentteki yoğun bölgelerde asayişi sağlamak ve görünürlüğü artırmak amacıyla devriye görevine başladı. Kızılay Meydanı'nda göreve başlayan ve yaka kamerası kullanan bu polislerin, hizmetlerin şeffaf ve etkin yürütülmesine katkı sunması hedeflendi. Ekiplerin kent genelindeki trafik ve güvenlik denetimleri zirve sonuna kadar aralıksız devam etti.
Zirve marjında diplomasi trafiği ve yan etkinlikler
Cumhurbaşkanlığında toplanacak ana zirvenin yanı sıra, kentte 6-8 Temmuz tarihleri arasında yoğun bir diplomasi ve akademik etkinlik takvimi işledi. Planlanan yan etkinlikler kapsamında 6 Temmuz'da müttefik daimi temsilcileri ve Ankara'da mukim büyükelçiler için gayriresmi davet ile SAM-Chatham House Çalıştayı düzenlendi. 7 Temmuz'da "NATO Ankara Summit Dialogues" başlıklı panel dizisi gerçekleştirildi. 7-8 Temmuz tarihlerinde SETA-MSC ortaklığında "Allies at Ankara" başlıklı etkinlik ile "Transatlantik Siyaset Planlamacılar Yuvarlak Masa Toplantısı" icra edildi.
Şehir genelindeki hazırlıklar kapsamında Ankara esnafı da yabancı konukları karşılamak için hazırlık yaptı. Başkentteki taksiciler, zirve süresince tek tip kıyafet olarak gri pantolon ve beyaz gömlek giydi. Sürücüler, araçlarına binen yabancı misafirlere Türk lokumu, kolonya ve soğuk su ikram ederek şehrin tanıtımına gönüllü katkı sağladı.
Zirve trafiğinin güvenli yürütülmesi amacıyla Esenboğa Havalimanı'nda belirli saatlerde hava trafiğine geçici kısıtlama uygulandı. Kısıtlama takvimi 7 Temmuz'da 10.00-18.00 saatleri arasında, 8 Temmuz'da ise 14.00-21.00 saatleri arasında geçerli oldu. 6-9 Temmuz tarihleri arasında başta Esenboğa Havalimanı ve Ankara Etimesgut Havalimanı'ndan başlanarak geliş gidiş istikametindeki tüm makamların kullandığı yol güzergahları ile etkinliğin yapılacağı alanlar trafiğe kapatıldı. Kullanılacak güzergahlar üzerinde park yasağı uygulandı; kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, AVM'ler, umuma açık yerler, marketlerin otoparkları ile araç tamir servisleri ve iş yerlerinin otoparkları da bu yasak kapsamına alındı. Tüm kısıtlamalar 9 Temmuz'a kadar geçerli kılındı.
Esenboğa Havalimanı ve çevresindeki tüm fiziki hazırlıklar tamamlandı. Havalimanına ulaşımı sağlayan Özal Bulvarı tamamen yenilendi. Bulvar boyunca sağlı sollu olarak Ankara Zirvesi'nin ana vizyonunu ortaya koyan "Barışta Ortak Gelecek", "Güvenliğin Anahtarı" ve "Barışın Anahtarı" yazılı dev pankartlar yerleştirildi.
Türk savunma sanayisi ve turizm değerleri vitrine çıktı
Yabancı heyetlerin geçiş güzergahındaki dijital ve sabit panolar, Türkiye'nin askeri gücünü ve kültürel mirasını tanıtacak şekilde tasarlandı. Panolarda milli muharip uçak KAAN, hafif taarruz uçağı Hürjet ve SİHA gemisi TCG Anadolu gibi stratejik ürünlerin görsellerine yer verildi. Kültürel tanıtım kapsamında ise Anıtkabir, Galata Kulesi, Kapadokya ve Efes Antik Kenti'nin fotoğrafları sergilenmeye başlandı.
Türk Hava Kuvvetlerinin akrobasi timi Türk Yıldızları, zirve dolayısıyla başkent semalarında özel gösteri uçuşu gerçekleştirdi. Uçuş, bugün saat 15.15 ile 15.30 arasında icra edildi. Yaklaşık 15 dakika süren bu görsel şölen, Ankara semaları ile zirvenin ana merkezi olan Cumhurbaşkanlığı Külliyesi üzerinde gerçekleştirildi.
Tarihi zirvenin ilk resmi diplomatik hareketi bugün başladı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirve öncesinde bugün Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kurulan Uluslararası Medya Merkezi'nde kameraların karşısına geçerek basın toplantısı düzenledi. Genel Sekreter Rutte, ittifakın güncel durumuna, küresel güvenlik mimarisine ve Ankara Zirvesi'nin ana gündem maddelerine dair açıklamalarda bulundu.
İlk günün odak noktası savunma sanayii forumu
Zirvenin resmi başlangıcı yarın, 7 Temmuz Salı günü, Ankara Ticaret Odası Kongre ve Sergi Merkezi'nde gerçekleştirilecek geniş kapsamlı "Savunma Sanayii Forumu" ile yapıldı. Üye ülkelerin temsilcilerini ve savunma sanayisinin küresel aktörlerini buluşturan forumun açılış konuşmasını NATO Genel Sekreteri Mark Rutte gerçekleştirdi. Saat 12.45'teki açılış konuşmaları NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından yapıldı. Saat 14.00'te ise Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski forum kapsamında katılımcılara hitaben kısa bir konuşma gerçekleştirdi.
İlk günün öğleden sonraki bölümünde saat 17.00'de İstanbul İşbirliği Girişimi kapsamındaki partner ülkelerin dışişleri bakanları toplantı amacıyla bir araya geldi. Aynı saatlerde Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, yeni açılan Ayyıldız Yerleşkesi'ned konuk savunma bakanları onuruna bir resepsiyon düzenledi. İlk gün programında ayrıca "NATO-Ukrayna Dışişleri Bakanları Çalışma Yemeği" ile "NATO Asya-Pasifik Ortakları Savunma Bakanları Çalışma Yemeği" de eş zamanlı olarak icra edildi.
Cumhurbaşkanlığında resmi akşam yemeği
İlk günün kapanışı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde, NATO devlet ve hükümet başkanları ile eşlerinin katıldığı resmi akşam yemeğiyle yapıldı. Bu özel yemeğe NATO müttefiklerinin yanı sıra Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de katıldı.
8 Temmuz'da liderler sahaya iniyor ve ana oturum başlıyor
Zirvenin ana oturumu 8 Temmuz Çarşamba günü 32 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanının katılımıyla icra edildi. Final günü, sabahın erken saatlerinden itibaren yoğun bir diplomasi ve medya trafiğiyle başladı.
Medya karşısında ilk mesajlar ve sabah trafiği
Liderlerin zirve alanına ulaşmasıyla birlikte NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile müttefik ülkelerin devlet ve hükümet başkanları medya mensuplarına ilk değerlendirmelerini aktardı. Küresel gündeme dair açıklamaların ardından resmi tören alanına geçildi.
Ankara'da tarihi karşılama ve aile fotoğrafı
Başkentteki dev buluşmanın resmi seremonisinde saat 10.45'te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin ev sahipliğinde konuk devlet ve hükümet başkanları için resmi karşılama töreni düzenlendi. Karşılama töreninin ardından saat 11.00'de NATO Ankara Zirvesi "Aile Fotoğrafı" çekimi gerçekleştirildi.
Küresel güvenliğin kalbi ana oturumda atacak
Törenlerin ardından saat 11.15'te Kuzey Atlantik Konseyi Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı resmen başladı. Bu ana oturumda ittifakın savunma stratejileri, bölgesel tehditler ve küresel güvenlik kararları masaya yatırıldı.
Final bildirgesi ve liderlerin basın toplantıları
Ana oturumun tamamlanmasının ardından NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirvenin sonuç bildirgesini ve kapanış kararlarını düzenlediği geniş kapsamlı bir basın toplantısıyla dünya kamuoyuna duyurdu. Program, zirveye katılan liderlerin kendi heyetleri ve ülkeleri adına düzenledikleri bireysel basın toplantılarıyla resmi olarak sona erdi.
Trump'ın ziyareti
ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleştireceği Türkiye ziyareti dünya diplomasisinin odak noktası oldu. Trump, en son 2009 yılında dönemin ABD Başkanı Barack Obama tarafından ziyaret edilen Türkiye'ye 17 yıl aradan sonra gelen ilk ABD Başkanı oldu. Trump'ın, NATO müttefikleriyle yaşadığı gerginliklere rağmen zirveye özellikle "Cumhurbaşkanı Erdoğan nedeniyle" katılacağını belirtmesi uluslararası kamuoyunda yankı buldu. Bu ziyaretin ikili bir resmi ziyarete dönüştürülmesi için diplomatik temaslar sürdürüldü.
Trump'tan büyük hediye paketi sinyali
Beyaz Saıray'da gazetecilerin "Türkiye'ye büyük bir hediye paketiyle mi gidiyorsunuz?" sorusuna Trump, "Sanırım öyle. Evet, muhtemelen onu çok mutlu edecek bir şey yapacağım" yanıtını vererek müjdeli bir haberin sinyalini verdi.
Masadaki en kritik dosya milli uçak KAAN'ın motoru
İki lider arasındaki görüşmelerin en kritik gündem maddelerinden birini, prototip test uçuşlarında Amerikan yapımı F110 motoru kullanılan ancak ABD yönetiminden seri üretim satışı için gerekli resmi onay alınamadığı için takvimi aksama riski taşıyan milli muharip uçak KAAN'ın motor tedariki meselesi oluşturdu. Trump'ın işaret ettiği hediye paketinden bu motor tedarik onayının çıkabileceği belirtildi.
Bölgesel ve küresel stratejik başlıklar masada
Zirve marjında iki lider; Azerbaycan-Ermenistan ihtilafı, Ukrayna savaşı, Gazze krizi ve son olarak İran'la varılan nükleer mutabakat ile bu ülkedeki savaş durumunu ele aldı. Stratejik savunma ortaklığının yanı sıra ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi ve küresel enerji trafiğini doğrudan ilgilendiren Hürmüz Boğazı'nın açılması gibi hamleler de Ankara'daki liderler zirvesinde görüşüldü.
