Gazze Şeridi'nde 6 Kasım'dan itibaren etkili olan şiddetli yağışlar, yerinden edilmiş Filistinlilerin kaldığı çadırları ve geçici barınma alanlarını su altında bıraktı. Gazze'deki hükümet medya ofisi 70 bin çadırın su aldığını bildirirken, Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü 350 bin kişinin açıkta kaldığını açıkladı. BM, kış boyunca yüz binlerce kişinin sel riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Gazze Şeridi'nde etkili olan şiddetli yağış ve fırtına, savaş nedeniyle evlerini terk etmek zorunda kalan Filistinlilerin barınma koşullarını daha da ağırlaştırdı. 6 Kasım Cuma akşamından itibaren etkili olan yağışlar, başta Deyr el-Belah, Gazze kenti ve Han Yunus olmak üzere birçok bölgede çadır kamplarını su altında bıraktı. 

Çadırlar, yataklar, battaniyeler ve ailelerin sınırlı sayıdaki eşyaları kullanılamaz hale geldi.

Gazze'deki hükümet medya ofisi, fırtınanın ilk 12 saatinde 70 bin çadırın su altında kaldığını açıkladı. Reuters'ın 7 Kasım tarihli haberinde de bu açıklamaya yer verildi. Gazze Sivil Savunması ise yağışların ardından yaklaşık bin 500 acil yardım çağrısı aldığını bildirdi. Üç terk edilmiş binanın çöktüğü, olaylarda yaralanan olmadığı açıklandı.

Ancak yağışların etkisi yalnızca barınma alanlarının su basmasıyla sınırlı kalmadı. 8 Kasım gecesi Deyr el-Belah'ta yerinden edilmiş ailelerin çadırlarının bulunduğu alana kum ve kaya kütlesi çöktü. Gazze Sivil Savunması'nın 9 Kasım'da yaptığı açıklamaya göre, olayda bir kadın ve dört çocuk yaşamını yitirdi. Yaralananlar olduğu, arama çalışmalarının sürdüğü bildirildi.

350 bin kişi açıkta kaldı

Gazze Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü Munir el-Burş, 9 Kasım'da yaptığı açıklamada yağışların ardından 350 bin yerinden edilmiş Filistinlinin açıkta kaldığını söyledi. 

El-Burş, çocukların soğuk hava koşullarından korunması için acil barınma malzemelerine ihtiyaç duyulduğunu belirterek çadır ve yeniden inşa malzemelerinin Gazze'ye girişine izin verilmesi çağrısı yaptı.

El-Burş, binlerce çadırın sınır kapılarında beklediğini ancak İsrail ordusunun bunların Gazze'ye girişine izin vermediğini öne sürdü. 

BM: Yüz binlerce kişi sel riski altında

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), 7 Kasım'da yaptığı açıklamada yağışların, sel riski bulunan bölgelerde yaşayan ve hasarlı binalarda barınan yerinden edilmiş aileleri acil tehlikeyle karşı karşıya bıraktığını bildirdi.

OCHA, Gazze'deki 2,1 milyon kişinin büyük bölümünün hâlâ yerinden edilmiş durumda olduğunu, birçok ailenin ise yağışlara karşı yeterli koruma sağlamayan yıpranmış çadırlarda yaşadığını belirtti. İnsani yardım kuruluşlarının acil yardım malzemelerini dağıtmaya çalıştığını ancak mevcut stokların ihtiyaçları karşılamaya yetmediğini kaydetti.

9 Kasım'da yayımlanan Kamp Yönetimi Kümesi'nin güncellemesine göre, 6-7 Kasım'daki yağışların ardından 261 yerinden edilme alanından 268 hasar ve acil ihtiyaç bildirimi kaydedildi. 

Uluslararası Göç Örgütü (IOM) ve ilgili insani yardım kuruluşlarının ortak sel riski değerlendirmesine göre, Gazze'deki yerinden edilme alanlarında yaşayan yaklaşık 761 bin kişinin bu kış selden etkilenme ihtimali bulunuyor. 

OCHA'nın yağış mevsimi öncesindeki verileri de barınma ihtiyacının boyutunu ortaya koyuyor. Kurum, yaklaşık 950 bin yerinden edilmiş Filistinlinin orta veya yüksek düzeyde sel riski bulunan bölgelerde yaşadığını bildirmişti. Bunların 400 binden fazlası yüksek sel riski altındaki bölgelerde bulunuyor. Ayrıca yaklaşık 44 bin Filistinli, yapısal açıdan güvenli olmadığı belirtilen 2 bin 300'den fazla binada barınıyor.

Yıkılan altyapı müdahaleyi zorlaştırıyor

Yağışların yol açtığı hasarın boyutunu arttıran etkenlerden biri de Gazze'nin su tahliye ve kanalizasyon altyapısının büyük ölçüde zarar görmüş olması.

Al Jazeera'nın 7 Kasım tarihli saha haberinde, Gazze Belediyesi yetkililerinin verdiği bilgilere göre yaklaşık 15 kilometrelik yağmur suyu drenaj hattı ile 212 kilometrelik kanalizasyon şebekesinin hasar gördüğü aktarıldı. Sekiz pompa istasyonu ve üç ana yağmur suyu toplama havuzunun da hizmet dışı olduğu bildirildi.

Belediye yetkilileri, mevcut sistemin en iyi koşullarda bile yağmur suyunun yalnızca yüzde 20'sini tahliye edebildiğini belirtiyor. Yakıt, yedek parça ve ekipman eksikliği ise su tahliye çalışmalarını güçleştiriyor.

Reuters'ın 7 Kasım tarihli haberinde de belediye ve acil müdahale ekiplerinin yakıt sıkıntısı ve hasar görmüş ekipman nedeniyle müdahalede zorlandığı aktarıldı. Gazze Sivil Savunması'nın aldığı bin 500 yardım çağrısı da ihtiyaçların büyüklüğünü ortaya koyuyor.

Barınma malzemelerinin girişindeki kısıtlamalar

Gazze'deki barınma krizinin temel nedenlerinden biri, savaş sırasında konutların ve altyapının büyük bölümünün zarar görmesi. Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana yeniden inşa çalışmalarında kayda değer ilerleme sağlanamaması, yüz binlerce insanın çadırlarda veya hasarlı binalarda yaşamaya devam etmesine neden oluyor.

Birleşmiş Milletler ve insani yardım kuruluşları, çadır, branda, geçici barınma üniteleri, yakıt ve altyapı onarımında kullanılacak ekipmanların Gazze'ye girişinin artırılmasını istiyor. 

OCHA, 7 Kasım'daki açıklamasında kışlık malzemelerin yanı sıra ağır iş makineleri, motor yağı ve insani yardım araçlarıyla jeneratörlerin çalışması için gerekli yedek parçaların girişine ihtiyaç olduğunu belirtti. Kurum, finansman yetersizliği ve malzeme girişine yönelik kısıtlamaların kış hazırlıklarını ciddi biçimde sınırladığını vurguladı.

İsrail'in Gazze'ye yönelik yardım ve malzeme girişini koordine eden COGAT birimi ise 6 Kasım'da yaptığı açıklamada, yağışlar öncesinde uluslararası kuruluşlarla koordinasyon içinde sanitasyon koşullarını iyileştirmek için çalışma yürütüldüğünü bildirdi. 

Reuters'a göre COGAT, o hafta Uluslararası Kızılhaç Komitesi aracılığıyla dört ek vakumlu temizlik aracının Gazze'ye girdiğini, önceki ay da sekiz aracın bölgeye ulaştırıldığını açıkladı.

İsrail yönetimi, inşaat ve bazı altyapı malzemelerine yönelik kısıtlamaları güvenlik gerekçeleriyle savunuyor. Buna karşılık insani yardım kuruluşları, bu kısıtlamaların barınma ve yeniden inşa çalışmalarını aksattığını belirtiyor. Dolayısıyla malzeme girişine ilişkin tartışma, yalnızca çadırların değil, hasarlı su ve kanalizasyon sistemlerinin onarılması için gereken ekipmanların da erişimini kapsıyor.

Ateşkes var, yeniden inşa yok

İsrail ile Hamas arasında 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes, Gazze'nin yeniden inşası ve yerinden edilmiş insanların evlerine dönüşü için beklenti yaratmıştı. Ancak taraflar arasında Hamas'ın silahsızlandırılması ve İsrail güçlerinin çekilmesi gibi konularda uzlaşma sağlanamaması, yeniden inşa sürecini ilerletemedi.

Reuters'ın 7 Kasım tarihli haberinde, İsrail güçlerinin Gazze Şeridi'nin yaklaşık üçte ikisini kontrol ettiği ve yeniden inşa çalışmalarında sınırlı ilerleme kaydedildiği aktarıldı. Associated Press'in eylül ayında yayımladığı incelemede ise Dünya Bankası ve BM'nin ortak hasar değerlendirmesine dayanılarak Gazze'deki konut birimlerinin yüzde 76'sının hasar gördüğü veya yıkıldığı bildirildi.

Bu koşullarda yüz binlerce Filistinli, kış mevsimini yeterli koruma sağlamayan çadırlarda veya hasarlı binalarda geçirmek zorunda. Son yağışlar, barınma krizinin yalnızca geçici bir hava olayıyla ilgili olmadığını; konutların yeniden inşası, altyapının onarılması ve insani yardım malzemelerine erişim sorunları çözülmeden benzer tehlikelerin süreceğini bir kez daha ortaya koydu.