2016-2018 yılları arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yapan, AKP'nin üst yönetiminde görev alan Fatma Betül Sayan Kaya, Özata Denizcilik hisselerine ilişkin işlemler nedeniyle yürütülen fon soruşturmasında tutuklandı. Kaya'nın siyasi geçmişinde çocuk istismarı düzenlemesine verdiği destek ve İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararını savunması da dikkat çekiyor. Savcılık, hisse devrinin tasfiye kararından bir gün önce yapılmasını tutuklama talebine gerekçe gösterirken Kaya, özel bilgi almadığını ve yönlendirilmediğini savunuyor.

Fatma Betül Sayan Kaya, sermaye piyasalarında yaşanan fon krizine ilişkin soruşturma kapsamında tutuklanmasının ardından yeniden gündemde. 

AKP'nin üst yönetiminde uzun yıllar görev alan, 2016-2018 yılları arasında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı yapan Kaya'nın siyasi kariyeri, fon işlemlerine ilişkin iddiaların kamuoyuna yansımasıyla yeni bir sürece girdi.

Kaya'nın adı, eşi İlyas Kaya ile birlikte Özata Denizcilik hisselerinde gerçekleştirdiği işlemler üzerinden gündeme geldi.  Soruşturma kapsamında önce ifade veren, ardından AKP'deki görevlerinden ayrılan Kaya, 5 Kasım 2026'da tutuklandı. 

Mühendislik ve tıp eğitiminden AKP yönetimine

31 Ocak 1981'de İstanbul'da doğan Fatma Betül Sayan Kaya, Bilkent Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü'nden mezun oldu. New York Üniversitesi'nde meme kanserinin termal görüntülenmesi üzerine lisansüstü çalışmalar yaptı. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ni bitirerek tıp doktoru unvanını aldı. 

Kaya'nın AKP'deki siyasi kariyeri 2009'da İstanbul İl Yönetim Kurulu üyeliği ile başladı. 2010-2012 yılları arasında dönemin AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın danışmanlığını yürüttü. Daha sonra İstanbul İl Başkanlığı bünyesinde Tanıtım ve Medya'dan sorumlu başkan yardımcılığı görevini üstlendi.

12 Eylül 2015'te AKP'nin 5. Olağan Kongresi'nde Merkez Karar ve Yönetim Kurulu'na (MKYK) seçildi. Aynı yıl AR-GE'den sorumlu genel başkan yardımcılığına getirildi; 25 Kasım 2015'te yapılan MYK değişikliğiyle Dış İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı oldu. 1 Kasım 2015 seçimlerinde İstanbul milletvekili seçildi. 

2016'da bakanlık koltuğuna oturdu

Kaya, 24 Mayıs 2016'da Binali Yıldırım başkanlığında kurulan 65. Hükümet'te Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak görev aldı. 19 Temmuz 2017'de açıklanan kabine değişikliğinde de bakanlık görevini sürdürdü.

24 Haziran 2018 seçimlerinde yeniden İstanbul milletvekili seçilen Kaya'nın bakanlık görevi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte sona erdi. 27. Yasama Dönemi'nde milletvekilliği yapan Kaya, 14 Mayıs 2023 seçimlerinin ardından TBMM'ye girmedi. 

2021'de yeniden AKP MKYK üyeliğine seçilen Kaya, 7 Ekim 2023'teki 4. Olağanüstü Büyük Kongre'nin ardından MYK’da yer aldı ve Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı olarak görev yaptı. Fon soruşturmasıyla ilgili iddiaların gündeme gelmesinden önceki son siyasi görevi buydu. 

Çocuk hakları ve İstanbul Sözleşmesi konusunda tartışma yaratan tutumlar

Fatma Betül Sayan Kaya'nın siyasi kariyerinde, özellikle kadın ve çocuk hakları alanındaki açıklamaları ve desteklediği politikalar kamuoyunda tartışmalara neden oldu.

Kaya'nın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olduğu Kasım 2016'da, çocuk yaşta cinsel istismar faillerinin mağdurla evlenmesi halinde cezalarının ertelenmesini öngören düzenleme AKP tarafından Meclis'e sunuldu. 

Kaya, kamuoyundan ve kadın örgütlerinden gelen yoğun tepkilere rağmen önergeyi savundu. Düzenlemeyi “erken evlilik” meselesi olarak ele alan Kaya, binlerce ailenin mağduriyetinin giderilmesini amaçladıklarını söyledi. Kadın örgütleri ise önergenin çocuklara yönelik cinsel istismarı evlilik yoluyla cezasız bırakabileceği uyarısında bulundu. Tepkilerin ardından önerge 22 Kasım 2016'da komisyonda geri çekildi. 

Kaya, 2021'de AKP Genel Başkan Yardımcısı olduğu dönemde Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesini de savundu. Kadınların korunması için sözleşmeye ihtiyaç olmadığını ileri süren Kaya, sözleşmenin bazı çevrelerce “cinsiyetsizliğin ve kadın ile erkek düşmanlığının arka planı” haline getirildiğini söyledi. Kadın hakları örgütleri ve sözleşmenin yürürlükte kalmasını isteyen kesimler ise çekilme kararına karşı çıktı. 

Kaya'nın bu açıklamaları, bakanlık ve parti yönetiminde bulunduğu yıllarda kadın ve çocuk hakları konusundaki siyasi yaklaşımının değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.

Fon krizinde adı nasıl gündeme geldi?

Kaya'nın adı, 2026 Eylül ayında sermaye piyasalarında yaşanan fon krizinin ardından Özata Denizcilik (OZATD) hisselerinde yaptığı işlemler nedeniyle gündeme geldi.

YENİ Parti Sözcüsü Zeynel Emre, 26 Eylül'de yaptığı açıklamada Fatma Betül Sayan Kaya ve eşi İlyas Kaya'nın Özata Denizcilik hisselerine toplam 163 milyon 46 bin lira yatırım yaptığını, satış işlemlerinden ise yaklaşık 2 milyar 170 milyon lira elde ettiklerini öne sürdü. Emre'nin açıkladığı rakamlara göre Kaya'nın kendi işlemlerinde yaklaşık 63,4 milyon liralık yatırım karşılığında 1,344 milyar lira, eşi İlyas Kaya'nın işlemlerinde ise yaklaşık 99,7 milyon liralık yatırım karşılığında 826 milyon lira tutarında satış geliri elde edilmişti. 

İddiaların ardından Kaya, 27 Eylül'de yaptığı açıklamayla AKP'de yürüttüğü görevlerden affını istedi. Kaya, hakkında ortaya atılan iddiaların açıklığa kavuşturulmasını ve soruşturmanın bağımsız biçimde yürütülmesini önemsediğini belirterek siyasi sorumluluk gereği görevlerinden ayrılmak istediğini duyurdu. AKP Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kaya'nın MYK ve MKYK üyeliklerinden ayrılma talebini kabul ettiğini açıkladı. 

Kaya'nın savunması: Yönlendirme ve özel bilgi almadığını söyledi

Kaya ve eşi İlyas Kaya, 7 Ekim'de fon soruşturması kapsamında şüpheli sıfatıyla ifade verdi. Kaya, Özata Denizcilik hisselerini Nisan 2026'da aldığını, hisselerin bir bölümünü ağustos ayında, kalanını ise eylülde sattığını söyledi. Satıştan elde ettiği tutarı kısa süre Tera fonunda değerlendirdiğini belirten Kaya, yatırım kararında herhangi bir yönlendirme veya kendisine aktarılan özel bilgi bulunmadığını savundu. Suçlamaları kabul etmediğini ifade etti.

İlyas Kaya da hisse alım ve satımlarında herhangi bir yönlendirme olmadığını savundu, elde ettiği tutarın bir bölümünü kısa süreli olarak fonlarda değerlendirdiğini anlattı. İlyas Kaya, soruşturmanın kamuoyuna yansımasının ardından kazanç olarak değerlendirdiği tutarı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından bildirilen hesaba gönderdiğini beyan etti. Fatma Betül Sayan Kaya da kazanç olarak görünen tutarı TMSF'nin bildirdiği hesaba aktardığını söyledi. 

29 Eylül'de yayımlanan bir başka haberde ise Kaya çifti tarafından yaklaşık 2,2 milyar liranın Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bildirilen hesaba aktarıldığı bildirildi. Ancak bu tutarın hangi işlem kalemlerinden oluştuğu ve resmî makamların bu aktarımı hangi kapsamda değerlendirdiği kamuoyuna açıklanmış değil. 

Tutuklama talebinin gerekçesi: Tasfiye kararından bir gün önceki hisse devri

Kaya hakkında soruşturmanın seyrini değiştiren gelişme, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) Özata Denizcilik hisselerindeki işlemlere ilişkin hazırladığı rapor ve savcılığa yaptığı suç duyurusu oldu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimliğine gönderdiği sevk yazısında, SPK'nın Kaya'nın hisse fiyatını veya yatırımcı kararlarını etkileyebilecek nitelikte kamuya açıklanmamış bilgilere sahip olduğu yönünde değerlendirme yaptığı belirtildi. 

Savcılığın sevk yazısına göre Kaya, Nisan 2026'da aldığı Özata Denizcilik hisselerini 16 Eylül'de Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş.'ye virman yoluyla devretti. Hisse bedelinin aynı gün hesabına yatırıldığı kaydedildi. Fonlarla ilgili tasfiye kararının ise 17 Eylül'de alındığı belirtildi.

Savcılık, normal koşullarda hisse satış bedelinin takas süreci nedeniyle iki iş günü sonra hesaba geçtiğini, Kaya'nın işleminde ise hisselerin Tera Yatırım'a virman edilmesiyle bedelin aynı gün aktarıldığını vurguladı. Sevk yazısında bu işlem, tasfiye kararından bir gün önce gerçekleşmiş olması nedeniyle soruşturmanın önemli unsurlarından biri olarak değerlendirildi. 

Savcılık ayrıca Kaya'nın Tera Grubu yöneticilerinden Erdin Özel ile geçmişe dayanan tanışıklığı bulunduğunu, hisse yatırımı döneminde görüşmelerinin sürdüğünü ve Tera Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ile de görüştüğünü ifade ettiğini aktardı. Kaya'nın Tera Grubu bünyesinde yatırım hesabı açtığının işlem kayıtları ve beyanlarla doğrulandığı da sevk yazısında yer aldı. 

Savcılık, bu unsurları birlikte değerlendirerek Kaya'nın hisse fiyat hareketlerini ve tasfiye kararını önceden bildiği kanaatine vardığını ileri sürdü. Kaçma ve delilleri karartma şüphesini de tutuklama talebine gerekçe gösterdi. 

TRT Haber'in aktardığına göre savcılıktaki ifade işlemi yaklaşık 2 saat 15 dakika sürdü. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Kaya'yı “Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet” ve “suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma” suçlamalarıyla tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sevk etti. Hâkimlik, Kaya'nın tutuklanmasına karar verdi.

Aynı soruşturma kapsamında ifade veren eşi İlyas Kaya ile eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ise imza yükümlülüğü ve yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbirleri uygulandı. 

Soruşturmanın yanıt bekleyen soruları

Kaya'nın tutuklanmasıyla birlikte soruşturmanın kamuoyu açısından önem taşıyan bazı başlıkları daha da belirginleşti. Savcılık, hisse işlemlerinin zamanlamasını, Tera Grubu yöneticileriyle temasları ve tasfiye kararından bir gün önce yapılan virmanı tutuklama talebinin gerekçeleri arasında gösteriyor. Kaya ise özel bilgi almadığını ve herhangi bir yönlendirmeyle hareket etmediğini savunuyor.

Bu aşamada yanıt bekleyen temel sorular; Kaya'nın söz konusu kamuya açıklanmamış bilgiye nasıl ve ne zaman eriştiği, bu bilginin hisse işlemlerine etkisi, Tera Grubu yöneticileriyle görüşmelerin içeriği ve para hareketlerinin soruşturma dosyasındaki diğer bulgularla nasıl örtüştüğü.

Bir diğer önemli başlık da fon krizinin yalnızca bireysel hisse işlemleriyle sınırlı olmayan boyutu. Tasfiye sürecinden etkilenen yatırımcıların zararlarının nasıl karşılanacağı, fon yönetimi ve denetim mekanizmalarının hangi aşamalarda yetersiz kaldığı ve soruşturmanın diğer şüphelilere uzanıp uzanmayacağı da açıklığa kavuşmayı bekliyor.