TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesi görüşülürken fon krizi nedeniyle gerginlik yaşandı. Muhalefet milletvekilleri Bakan Mehmet Şimşek'i istifaya çağırırken, İYİ Parti ve AKP milletvekilleri arasında karşılıklı hakaretlerin ve fiziki gerilimin yaşandığı tartışma çıktı. Komisyon Başkanı Mehmet Muş toplantıya ara verdi; Şimşek de bu sırada salondan ayrıldı.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, bugünHazine ve Maliye Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşların 2027 yılı bütçelerini, kesin hesaplarını ve Sayıştay raporlarını görüşmek üzere toplandı. AKP Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığındaki toplantıda, Bakan Mehmet Şimşek'in sunumu öncesinde fon krizi gündeme geldi.

CHP ve YENİ Parti milletvekilleri, tasfiye sürecindeki fonlar ve denetim mekanizmalarına ilişkin eleştirilerini dile getirerek Şimşek'i istifaya çağırdı.

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) faaliyet raporunda fon krizine ilişkin bilgi bulunmadığını savundu. Akay, raporda mağdur yatırımcılar ve yaşanan gelişmelere ilişkin açıklama yapılmamasını eleştirerek raporu kabul etmediklerini söyledi.

YENİ Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, fon krizinin yalnızca birkaç portföy yönetim şirketiyle sınırlı olmadığını savunarak denetim mekanizmalarının sorumluluğuna dikkat çekti. Karabat, Şimşek'in daha önce fonlardaki manipülasyonlardan haberdar olduklarına ilişkin açıklamalarını hatırlatarak, “Bir yıl önce biliyoruz demiştir. Neyi biliyor ve neyi açıklamıyor?” diye sordu.

YENİ Parti Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu da Şimşek'in daha önce manipülasyonların farkında olduklarını söylediği bir konferansın sponsorları arasında Tera Yatırım'ın bulunduğunu belirterek Bakanı istifaya çağırdı.

YENİ Parti Antalya Milletvekili Cavit Arı ise Bakanın manipülasyon iddialarından haberdar olduğunu söylediği halde neden önlem alınmadığını sordu. CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba da fon krizi nedeniyle yatırımcıların yaşadığı mağduriyetlere dikkat çekerek Şimşek'in istifa etmesi gerektiğini ifade etti.

Konuşma süreleri tartışması kavgaya dönüştü

Şimşek'in sunumu öncesinde muhalefet milletvekilleri, Bakanın salona girişi sırasında da protestolarını sürdürdü. Milletvekilleri, fon krizindeki sorumluluğuna ilişkin sorular yönelterek Şimşek'e tepki gösterdi.

Ardından İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, usule ilişkin söz alarak konuşma sürelerinin daha esnek uygulanmasını istedi. Usta ayrıca Borsa İstanbul Genel Müdürü ve Türkiye Varlık Fonu Yönetim Kurulu Başkan Vekili Erişah Arıcan'ın da toplantıda bulunması gerektiğini belirtti.

Usta'nın konuşma sürelerine ilişkin itirazına AKP Yozgat Milletvekili Süleyman Şahan, İYİ Parti'nin komisyondaki üye sayısının azaldığını söyleyerek karşılık verdi. Şahan'ın sözleri üzerine İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş tepki gösterdi. Türkeş Taş, “Sadaka mı istiyoruz sizden?” diyerek Şahan'a karşılık verdi.

Tartışma, fon krizine ilişkin eleştiriler üzerinden devam etti. Usta'nın fonlarla ilgili sözleri üzerine Şahan, “Biz ilk günden beri hırsızlar yargılansın diyoruz. Bu ülkede hukuk var, adalet var” ifadelerini kullandı.

İYİ Parti İzmir Milletvekili Ümit Özlale de Şahan'a tepki gösterdi. Özlale'nin Şahan'a yönelik “Asıl hırsız sensin, şerefsiz” sözlerinin ardından iki milletvekili arasında karşılıklı hakaretler yaşandı. Taraflar birbirlerinin üzerine yürürken diğer milletvekilleri araya girerek gerginliği yatıştırmaya çalıştı.

Karşılıklı ağır sözlerin ve fiziki gerilimin yaşandığı tartışmanın ardından Komisyon Başkanı Mehmet Muş toplantıya beş dakika ara verdi. Şimşek, Muş ve bürokratlar da bu sırada salondan ayrıldı. Komisyon görüşmeleri aranın ardından saat 11.40'ta yeniden başladı. Şimşek de salona dönerek Bakanlığın 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunu yaptı.

Şimşek: 131 fonda tasfiye kararı alındı

Sunumunda fon piyasalarında yaşanan gelişmelere değinen Şimşek, SPK'nin 28 Ağustos'ta Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'i güncellediğini söyledi. Güncellemenin yatırımcıların korunması, riskli yoğunlaşmaların önlenmesi, kurumsal kapasitenin ve finansal şeffaflığın artırılması amacı taşıdığını belirtti.

Şimşek, manipülasyon nedeniyle bünyesi zayıflayan bazı fonların eylül ayının ortasında temerrüde düşmeye başladığını ve SPK'nin 131 fon hakkında tasfiye kararı aldığını açıkladı.

Tasfiye kapsamındaki fonlarda yaklaşık 456 bin pay sahibinin bulunduğunu belirten Şimşek, söz konusu fonların 17 Eylül itibarıyla toplam fon sayısının yüzde 4,6'sına, toplam fon portföyünün yüzde 7,7'sine, hanehalkı finansal varlıklarının yüzde 2,4'üne ve millî gelirin yüzde 0,7'sine karşılık geldiğini söyledi.

Merkez Bankasının yayımladığı bir çalışmaya da değinen Şimşek, tasfiye kapsamındaki fonlarda yaklaşık 3 bin reel sektör firmasının toplam 116 milyar lira yatırımı bulunduğunu bildirdi. Bu firmaların istihdamdaki payının yüzde 0,6, cirodaki payının yüzde 0,9 olduğunu belirtti.

420 bin 31 kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapıldı

Şimşek, Meclis'te kabul edilen 7596 sayılı Kanun çerçevesinde tasfiye sürecinin yürütüldüğünü belirterek ödeme rakamlarını olağan ve olağanüstü tasfiye olarak iki ayrı başlıkta açıkladı.

Bakanın verdiği bilgilere göre:

• Olağan tasfiye: 93 fonda 71 bin 899 hesaba toplam 68 milyar lira ödeme yapıldı.

• Olağanüstü tasfiye: 4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme gerçekleştirildi.

• Toplam: 108 fonda 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye toplam 130,2 milyar lira ödeme yapıldı.

• Tam ödeme: 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını aldı.

Böylece Şimşek'in açıklamasına göre tasfiye kapsamındaki 108 fonda toplam 130,2 milyar liralık ödeme gerçekleştirildi. Açıklanan 614 bin 874 rakamı hesap sayısını, 420 bin 31 rakamı ise ödeme yapılan tekil kişi sayısını ifade ediyor.

Şimşek, fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde fon mal varlığının, geri kazanım hesaplarındaki kaynakların ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarların kullanılacağını belirterek, “Kamu bütçesinden kaynak kullanılmayacaktır” dedi.

MASAK 3,8 milyar liralık 100 işlemi erteledi

Şimşek, Mali Suçları Araştırma Kurulunun (MASAK) fonlardan haksız ve fahiş kazanç elde edenlerin mal varlıklarının tespiti ve yurt dışındaki varlıklarının Türkiye'ye getirilmesine yönelik çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Bakanın açıklamasına göre 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar lira tutarında 100 işlem ertelendi. Ayrıca 36 ülkedeki muadil kurumlarla yürütülen iş birliği sonucunda yaklaşık 9 milyar liralık mal varlığı tespit edilerek adli mercilerin bilgisine sunuldu.

Şimşek, 9 milyar liralık tutarın tespit edilerek adli mercilere bildirildiğini açıkladı; bu varlıkların tamamının Türkiye'ye getirildiğine veya el konulduğuna ilişkin bilgi vermedi.

Fon piyasası için yeni düzenleme hazırlanıyor

Şimşek, yatırımcı güveninin güçlendirilmesi ve sermaye piyasalarının sağlıklı işleyişinin sağlanması amacıyla yeni düzenlemeler üzerinde çalışıldığını belirtti.

Bakan, hazırlanan taslakta manipülasyona karşı yaptırımların artırılmasının ve kurumsal kapasitelerin güçlendirilmesinin hedeflendiğini söyledi. Fonların koordineli işlemlerine yönelik caydırıcı yaptırımlar uygulanması, açıklanan fiilî dolaşım oranlarının bağımsız biçimde doğrulanmasını sağlayacak standartlar oluşturulması ve piyasa gözetim mekanizmalarının etkinliğinin artırılması da taslakta yer alan başlıklar arasında bulunuyor.

Bakanlığın 2027 bütçe teklifi 11,39 trilyon lira

Şimşek, fon krizine ilişkin açıklamalarının yanı sıra Bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifini de komisyona sundu. Bakanlık ve bağlı kuruluşların toplam bütçe teklifinin 11,39 trilyon lira olduğunu belirten Şimşek, bunun 7,42 trilyon lirasının faiz hariç harcamalardan oluştuğunu söyledi.

Bakan, 2026 yılı bütçe açığının millî gelire oranının yüzde 3,1 seviyesinde gerçekleşmesini beklediklerini, 2027 yılı için ise bu oranı yüzde 3,5 olarak öngördüklerini açıkladı.

2027 bütçesinde savunma, sosyal konut, gıda arz güvenliği, maden arama, sanayi altyapısı ve demiryollarına ayrılan ödeneklerin nominal millî gelir büyümesinin üzerinde artırılacağını kaydetti.