Türkiye ile İran arasında boru hattı üzerinden yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp doğal gaz ithalatını öngören ve 30 Temmuz'da süresi dolan anlaşmanın 5 yıl daha uzatılması gündeme geldi. Sektör kaynakları, sözleşmede yer alan otomatik uzatma hükmünün devreye girmiş olabileceğini belirtirken, İran'dan Türkiye'ye gaz akışının sürmesi bekleniyor.
Türkiye ile İran arasında boru hattı üzerinden yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp doğal gaz ithalatını öngören ve 30 Temmuz'da süresi dolan anlaşmanın 5 yıl daha uzatılması gündeme geldi. Sektör kaynakları, sözleşmede yer alan otomatik uzatma hükmünün devreye girmiş olabileceğini belirtirken, İran'dan Türkiye'ye gaz akışının sürmesi bekleniyor.
Türkiye'nin doğal gaz tedarikinde önemli bir yere sahip olan İran ile anlaşmanın uzatılmasına ilişkin işlemlerin kısa sürede tamamlanması bekleniyor. Doğubayazıt üzerinden Türkiye'ye giriş yapan boru hattıyla gerçekleştirilen ithalat, yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp doğal gazı kapsıyor.
ANKA Haber Ajansı'nın sorularını yanıtlayan sektör kaynakları, anlaşmanın uzatılmasına ilişkin hükümlere işaret ederek, “Türkiye ve İran, anlaşmanın sona ermesinden belli bir süre önce ‘Bu anlaşmayı uzatmıyoruz’ dememişlerse, anlaşma otomatik olarak 5 yıl daha uzar. Bu madde de uygulamaya girmiş ve otomatik uzatma devreye alınmış olabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynaklar, İran'ın kış aylarında zaman zaman doğal gaz akışını kısa süreli durdurduğunu ancak ülkenin Türkiye açısından önemli bir tedarikçi olmayı sürdürdüğünü belirtti. Boru hattıyla gaz ithalatının arz güvenliği ve fiyat açısından sıvılaştırılmış doğal gaza (LNG) kıyasla avantajları bulunduğuna da dikkat çekildi.
Anlaşma 1996'da imzalandı
Türkiye ile İran arasındaki Doğal Gaz Alım-Satım Anlaşması, 8 Ağustos 1996'da Tahran'da imzalandı. Anlaşma kapsamında inşa edilen yaklaşık 1.491 kilometre uzunluğundaki Doğu Anadolu Doğal Gaz Ana İletim Hattı, Doğubayazıt'tan başlayarak Erzurum, Sivas ve Kayseri üzerinden Ankara'ya uzanıyor. Hattın bir kolu ise Kayseri ve Konya üzerinden Seydişehir'e ulaşıyor.
Boru hattı sistemi Haziran 2001 sonunda gaz alımına hazır hale geldi. İran'dan Türkiye'ye doğal gaz akışı 10 Aralık 2001'de başladı. Anlaşma kapsamında Türkiye, İran'dan yılda yaklaşık 10 milyar metreküp doğal gaz ithal ediyordu.
Türkiye'nin doğal gaz tüketimi 60 milyar metreküpe yaklaşıyor
Türkiye, sanayi üretiminde ve konutların ısıtılmasında yoğun biçimde doğal gaz kullanıyor. Ülkenin yıllık doğal gaz tüketimi 55-60 milyar metreküp düzeyinde seyrediyor.
Türkiye, doğal gaz ihtiyacının önemli bölümünü ithalat yoluyla karşılıyor. Boru hatları üzerinden Rusya, Azerbaycan ve İran'dan gaz alınırken, tedarikte LNG ithalatı da önemli bir yer tutuyor.
İran, doğal gaz ithalatında dördüncü sırada
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 2025 yılı doğal gaz piyasası raporuna göre, Türkiye geçen yıl en fazla doğal gazı Rusya'dan ithal etti. Rusya'nın toplam ithalattaki payı yüzde 36,27 oldu.
İran'dan yapılan doğal gaz ithalatı 2025'te 7,7 milyar metreküp olarak kaydedildi. İran, yüzde 13,2'lik payla Türkiye'nin doğal gaz tedarikçileri arasında dördüncü sırada yer aldı. Azerbaycan ikinci, ABD ise üçüncü sırada bulundu.
