Trump, Ankara’daki NATO Zirvesi’nde Zelenski ile görüştü; Ukrayna’ya Patriot üretim lisansını müttefiklerle ele alacağını söyledi.
NATO Liderler Zirvesi’nin ikinci oturumunun ardından yayımlanan bildirgenin sonrasında liderler ikili temaslarda bulundu. Trump ve Zelenski de zirve kapsamında gerçekleştirdikleri görüşme öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Trump, Ukrayna’nın hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesine ilişkin soruya verdiği yanıtta, Patriot sistemlerinin savunma amaçlı olduğunu vurguladı. ABD’nin bu alanda gelişmiş sistemlere sahip olduğunu belirten Trump, Patriotların Ukrayna için kritik önemde olduğunu söyledi.
“Bugün konuşacağımız konulardan biri de Ukrayna’ya Patriot üretme lisansı vermemiz olacak” diyen Trump, bunun saldırı değil savunma amaçlı bir girişim olduğunu ifade etti. Trump, Patriot sistemlerinin üretim ve tedarik süreçlerinin karmaşık olduğunu, ancak Ukrayna’nın bu kapasiteyi hızlı şekilde geliştirebileceğini düşündüğünü belirtti.
Zelenski ise görüşmede gündeme getirmek istedikleri başlıkların başında hava savunmasının geldiğini söyledi. ABD ve NATO’nun desteği için teşekkür eden Zelenski, “Hava savunması savaşın en önemli konusu, belki de birinci konusu” dedi. Ukrayna lideri, insansız hava araçları alanında taraflar arasında başlayan çalışmayı da “iyi bir başlangıç” olarak nitelendirdi.
Trump, Ankara’ya gelmeden önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile telefon görüşmesi yaptığını da açıkladı. Putin ve Zelenski’nin savaşı sona erdirme yönünde irade gösterebileceğini savunan Trump, “O bir uzlaşma görmek istiyor ve bence Başkan Putin de bir uzlaşma görmek istiyor. Genellikle bu, bir uzlaşma anlamına gelir ama kim bilir. Bu zor bir mesele” ifadelerini kullandı.
Rusya-Ukrayna savaşının beklediğinden daha zor çözülecek bir başlık olduğunu söyleyen Trump, iki lider için de “zor karakterler” ifadesini kullandı. Trump, “Pek çok savaşı sona erdirdik ve bunun belki de en kolay çözülecek savaş olacağını düşünmüştüm. Ama Putin zor bir karakter, bu adam da zor bir karakter. En kolay şey değil” dedi.
Trump, buna rağmen son haftalarda ilerleme kaydedildiğini düşündüğünü belirterek, hem Moskova’nın hem de Kiev’in savaşın maliyetinin farkında olduğunu söyledi. Rusya ve Ukrayna tarafında ağır can kayıpları yaşandığını dile getiren Trump, savaş alanlarına ilişkin görüntülerin “korkunç” olduğunu belirtti.
Zelenski ise Rusya’nın savaşın başındaki askeri üstünlüğünü kaybettiğini savundu. Ukrayna’nın teknolojik kabiliyetlerinin sahada etkili olduğunu söyleyen Zelenski, Rus ordusunun lojistik hatlarını, silah ve yakıt ikmalini hedef aldıklarını belirtti. Zelenski, “Şimdi Rusya inisiyatifi kaybetti. Ordusu da öyle” dedi.
Trump, Putin ile Zelenski arasında olası bir görüşmenin de gündemde olduğunu söyledi. Putin’in görüşmenin Moskova’da yapılmasını istediğini aktaran Trump, bunun mümkün olmadığını kendisine ilettiğini belirtti. Trump, “Ama bir görüşme olacak. Zelenski de görüşecek. Ve olumlu bir şey olacağına inanıyorum. Umarım bu çok yakında gerçekleşir” diye konuştu.
Görüşmenin nerede yapılacağına ilişkin soruya ise Trump, “Bilmiyorum” yanıtını verdi. Olası bir barış anlaşmasının ardından Ukrayna’nın güvenliğinin nasıl sağlanacağı sorusuna da yanıt veren Trump, güvenlik garantileri üzerinde çalışacaklarını söyledi. Trump, “Bir tür güvenlik düzenlemesi üzerinde çalışacağız. Doğru anlaşmayı yapabilirsek Avrupa’ya da yardımcı olacağız” dedi.
Trump, Rusya’nın olası bir anlaşmanın ardından yeniden saldıracağını düşünmediğini belirterek, Moskova’nın da savaştan yorulduğunu savundu. “Eğer bir anlaşma yapabilirsek Rusya’nın bundan memnun olacağını ve başka işlerine yöneleceğini düşünüyorum” dedi.
Basın toplantısında İran başlığı da gündeme geldi. Trump, İran’ın nükleer silah sahibi olmasına izin vermeyeceklerini belirterek, meselenin rejim değişikliği değil “nükleer silahlardan arındırma” olduğunu söyledi. İran’ın ateşkesi ihlal ettiğini savunan Trump, “Eğer bu gece yine bir şey yaparlarsa onları tekrar çok sert vuracağız” ifadelerini kullandı.
Trump, İran’ın bölgede uzun yıllardır istikrarsızlaştırıcı bir rol oynadığını öne sürdü. ABD’nin İran’a yönelik politikasının nükleer silah edinmesini engellemeye odaklandığını söyleyen Trump, “Benim istediğim çok basit: Nükleer silaha sahip olamazlar” dedi.
ABD Başkanı, eski Başkan Barack Obama döneminde imzalanan İran nükleer anlaşmasını da eleştirdi. Obama yönetiminin İran’a büyük miktarda para aktardığını savunan Trump, kendi yaklaşımının İran’ın nükleer silaha giden yolunu kapatmaya dönük olduğunu söyledi.
Trump ayrıca NATO Zirvesi’nin Ankara’daki organizasyonuna ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a övgüde bulundu. Erdoğan’ı “dostum” diye niteleyen Trump, Türkiye’nin zirveye ev sahipliğini “kusursuz” olarak değerlendirdi. Trump, “Türkiye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan benim dostumdur. Güçlü bir lider, iyi bir insan ve harika bir iş çıkardı” dedi.
NATO toplantısını da “harika” olarak niteleyen Trump, ittifak içinde güçlü bir birlik havası bulunduğunu savundu. Trump, toplantıda Ukrayna’nın savunma ihtiyaçları, Rusya ile olası diplomatik temaslar ve Avrupa’nın güvenlik mimarisinin ele alındığını belirtti.
Zelenski ise ABD ve NATO desteğinin Ukrayna açısından belirleyici olduğunu vurguladı. Ukrayna lideri, savaşın sona erdirilmesi için diplomatik girişimlere açık olduklarını ancak ülkenin hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesinin acil öncelik olmaya devam ettiğini söyledi.
