İspanya’da keşfedilen 2.400 yıllık bu savaş arabası, arkeolojik kayıttan gizemli biçimde kaybolan bir kültür tarafından kullanılmıştı.
İspanya'da çalışan arkeologlar, tanrıları onurlandırmak amacıyla kullanıldığı değerlendirilen ve bugünkü İtalya topraklarında yaşamış Etrüsklerle bağlantılı olabileceği düşünülen yaklaşık 2.400 yıllık bronz bir savaş arabasının kalıntılarını ortaya çıkardı. Araştırma ekibine göre keşfin İber Yarımadası'nda bilinen bir benzeri bulunmuyor.
Yaklaşık 60 santimetre uzunluğundaki bronz savaş arabasının, insanların ilahi adak olarak tütsü yakmak için kullandığı düz, masa benzeri bir üst yüzeye sahip olduğu belirtildi.
Araştırmada yer alan Mérida Arkeoloji Enstitüsü'nden arkeolog Guiomar Pulido González'e göre savaş arabasının yan yüzünde, dilini çıkaran bir figür yer alıyor. Bu figürün, Medusa ile ilişkilendirilen koruyucu bir gorgon simgesi ile Yunan mitolojisinde boğaya dönüşebilen nehir tanrısı Akheloos'un alışılmadık bir birleşimini temsil ettiği değerlendiriliyor.
Savaş arabasının iki kısa kenarında ise koruma ve güvenlikle ilişkilendirilen mitolojik yaratık grifon tasvirleri bulunuyor. Pulido, savaş arabasındaki figüratif süslemelerin tamamının koruyucu tanrılara işaret ettiğini ancak bunların tam olarak neyi koruduğunun bilinmediğini söyledi.
Arkeologlar daha önce de Etrüsklere ait benzer bronz savaş arabaları keşfetmişti. Yaklaşık MÖ 900-100 yılları arasında İtalya'da yaşayan Roma öncesi bir halk olan Etrüsklerin eserlerine benzeyen yeni buluntu, Pulido'ya göre gorgon-Akheloos birleşimi ikonografisini taşıyan bilinen ilk savaş arabası olma özelliğini taşıyor. Aynı zamanda İber Yarımadası'nda bulunan türünün ilk örneği olarak değerlendiriliyor.
Eser üzerinde çalışan restoratörler, savaş arabasını taşıyan iki insan figürünün etek giydiğini tespit etti. Pulido, bunun Etrüsk bronz eserleri için alışılmadık bir özellik olduğunu, çünkü benzer figürlerin genellikle çıplak tasvir edildiğini belirtti. Buna rağmen araştırmacılar, savaş arabasının Etrüskler tarafından üretildiği ve antik ticaret ağları aracılığıyla bugünkü İspanya'ya ulaştığı görüşünü koruyor.
Buluntu, MÖ 5. yüzyılın sonlarında terk edildiği düşünülen bir arkeolojik tabakada bulundu. Araştırmacılar, üzerindeki ikonografik özelliklerin savaş arabasının en erken MÖ 6. yüzyılda üretilmiş olabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.
Keşif, Orta Guadiana Nehri Vadisi'nde yer alan ve yaklaşık MÖ 400 yılında arkeolojik kayıttan kaybolduğu düşünülen gizemli bir topluluğa ait yerleşim alanında gerçekleştirildi. Bölgede bugüne kadar aynı kültüre ait olduğu değerlendirilen 14 arkeolojik alan tespit edildi. Araştırmacılar bu toplulukların, MÖ 8. yüzyılda İber Yarımadası'nda gelişen Tartessos uygarlığından yoğun biçimde etkilendiğini veya onlarla kaynaştığını düşünüyor.
Pulido'ya göre söz konusu yerleşimlerde bulunan yapıların tamamı yakıldıktan sonra toprak ve kırılmış eşyalarla bilinçli şekilde dolduruldu. Yeni bulunan savaş arabasının da kasıtlı olarak iki parçaya ayrıldığı ancak bunun dışında önemli bir hasar taşımadığı belirtildi.
Araştırmacılar, yapıların yakılması ve ardından doldurulmasının bir düşman saldırısından çok, planlı bir kapanış ritüelinin parçası olabileceği görüşünde. Bu ritüelin ardından söz konusu kültürün arkeolojik kayıttan kaybolduğu ifade ediliyor.
Buna karşın bölgede bulunan Yunan çanak çömlekleri ile Etrüsk bronz eserleri, bu toplulukların antik Akdeniz ticaret ağlarıyla bağlantılı olduğunu ve seçkin kesimlerinin ithal lüks eşyalara erişebildiğini gösteriyor.
Kaynak: Arkeofili
