ABD Başkanı Donald Trump ile Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, Beyaz Saray’da bir araya gelerek enerji yatırımları, petrol üretimi ve ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi konularını görüştü. Trump, iki ülke arasında “çok sayıda anlaşma” yapılacağını söylerken El-Zeydi, ilişkilerin askeri iş birliğinden ekonomik ortaklığa evrildiğini belirtti.
Trump, Oval Ofis’teki görüşmede El-Zeydi’yi “harika bir lider” ve “yeni bir şampiyon” olarak nitelendirerek Irak’ın petrol ve diğer doğal kaynakları sayesinde büyük bir ekonomik potansiyele sahip olduğunu söyledi.
“Çok sayıda anlaşma yapacağız. Her iki ülkede de istihdam oluşturacağız ve çok fazla petrol çıkaracağız” diyen Trump, Amerikan enerji şirketlerinin Irak’taki yatırımlarını artıracağını belirtti. Irak hükümeti, ziyaret kapsamında petrol, doğal gaz ve elektrik sektörlerinde Amerikan şirketleriyle anlaşmalar yapılmasını hedefliyor.
El-Zeydi ise ABD’ye gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaretin “diğer ziyaretlere benzemediğini” söyledi. Ziyaretin iki ülke arasında yeni bir ekonomik ortaklığın başlangıcını oluşturduğunu belirten El-Zeydi, “ABD güçleri Irak’tan ayrılacak ancak Amerikan şirketleri Irak’ta olacak” dedi.
ABD askerleri 30 Eylül’e kadar çekilecek
El-Zeydi, Irak’ta kalan ABD askerlerinin 30 Eylül’e kadar ülkeden tamamen çekileceğini açıkladı. Trump da Irak’ta Amerikan askeri varlığına artık ihtiyaç duyulmadığını belirterek çekilme takvimini destekledi.
Pentagon, çekilmenin Washington ile Bağdat arasında 2024’te varılan ve IŞİD’e karşı yürütülen askeri misyonun sona erdirilmesini öngören anlaşma kapsamında gerçekleştirileceğini bildirdi. Anlaşmanın imzalandığı dönemde Irak’ta yaklaşık 2 bin 500 ABD askeri bulunuyordu. (AP News)
Irak hükümeti, ülkedeki devlet dışı silahlı gruplara da 30 Eylül’e kadar silah bırakmaları için süre verdi. El-Zeydi, ABD askerlerinin çekilmesinin ardından bu grupların varlıklarını sürdürmeleri için herhangi bir gerekçe kalmayacağını söyledi. İran destekli bazı güçlü milis grupları ise silahsızlanma çağrısını kabul etmeyeceklerini açıkladı. (AP News)
Irak, uzun süredir Washington ile Tahran arasındaki nüfuz mücadelesinin merkezinde bulunuyor. ABD yönetimi, Bağdat’tan İran destekli silahlı grupların etkisini sınırlandırmasını isterken Irak hükümeti, güvenlik ilişkilerini ekonomik ve ticari ortaklıklarla çeşitlendirmeye çalışıyor. (Reuters)
El-Zeydi’den OPEC’e “adil kota” çağrısı
El-Zeydi, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada Irak’ın Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nden (OPEC) ayrılmayı düşünmediğini ancak ülkesine “adil bir üretim kotası” verilmesi gerektiğini söyledi.
IŞİD’e karşı yürütülen savaşın Irak’ta 400 milyar doları aşan zarara yol açtığını belirten El-Zeydi, çok sayıda Iraklının evlerinin yıkılması nedeniyle hâlâ kamplarda yaşadığını ifade etti.
“Irak, OPEC’i kuran ülkelerden biridir. Irak için adil bir pay istiyoruz” diyen El-Zeydi, petrol gelirlerinin ülkenin yeniden inşasında kullanılacağını söyledi.
İran ile ABD arasındaki savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin aksaması, Irak’ın petrol ihracatını ve kamu gelirlerini önemli ölçüde düşürdü. Savaş öncesinde Irak’ın güneydeki Basra terminallerinden günlük yaklaşık 3,4 milyon varil ham petrol ihraç ettiği belirtiliyordu. Bağdat yönetimi, Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmak amacıyla Suriye ve Türkiye üzerinden alternatif ihracat güzergâhları geliştirmeye çalışıyor.
Trump, bu yıl Irak’taki hükümet kurma sürecinde İran’a yakınlığıyla bilinen eski Başbakan Nuri el-Maliki’nin yeniden göreve gelmesine açıkça karşı çıkmış, daha önce siyasi deneyimi bulunmayan iş insanı El-Zeydi’yi desteklemişti.
