Bilim insanları, Samanyolu’nun merkezine yakın bir gaz ve toz bulutunda ilk kez şeker molekülü tespit etti. Araştırmacılar, keşfin yaşamın temel yapı taşlarından bazılarının Dünya oluşmadan önce yıldızlararası uzayda ortaya çıkmış olabileceği görüşünü desteklediğini belirtti.

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, dört karbonlu bir şeker olan erit­rüloz (erythrulose), Samanyolu’nun merkezindeki G+0.693-0.027 adlı dev moleküler bulutta bulundu.

İspanya’daki Astrobiyoloji Merkezi öncülüğünde yürütülen çalışmada araştırmacılar, Dünya’dan yaklaşık 26 bin 700 ışık yılı uzaklıktaki bulutu Yebes 40 metre ve IRAM 30 metre radyo teleskoplarıyla gözlemledi.

Gözlemler sırasında erit­rüloz molekülüne ait 17 farklı tayfsal iz belirlendi. Araştırmacılar, bu izlerin molekülün yıldızlararası ortamda bulunduğuna ilişkin güçlü kanıt sunduğunu bildirdi.

Yaşamın kökenine ilişkin teorileri destekliyor

Bilim insanlarına göre erit­rüloz, suyla etkileşime girdiğinde RNA ve DNA’nın yapı taşlarının oluşumunda rol oynayabilecek başka şekerlere dönüşebiliyor. Bulgular, yaşam için gerekli bazı organik bileşiklerin Güneş Sistemi oluşmadan önce yıldızlararası ortamda sentezlenmiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Araştırmacılar, söz konusu moleküllerin daha sonra kuyruklu yıldızlar, asteroidler ve meteoritler aracılığıyla genç Dünya’ya taşınmış olabileceğini değerlendiriyor. Makalede yer verilen hesaplamalara göre, Güneş Sistemi’nin erken dönemindeki gök taşı bombardımanı sırasında Dünya’ya yaklaşık 500 milyon ila 50 milyar kilogram erit­rüloz ulaşmış olabilir. Araştırmacılar, bu miktarın kesin bir sonuç olmadığını ancak yaşamın kimyasal başlangıcını açıklamaya yönelik modellerle uyumlu olduğunu vurguladı.

Yıldızlararası kimyada eksik halka

Bilim insanları daha önce yıldızlararası uzayda üre, hidroksilamin ve etanolamin gibi yaşamın oluşumuyla ilişkilendirilen çeşitli organik moleküller tespit etmişti. Riboz ve glikoz gibi şekerlere ise meteoritlerde ve ABD Havacılık ve Uzay Ajansı’nın (NASA) Bennu asteroidinden getirdiği örneklerde rastlanmıştı.

Yıldızlararası ortamda bugüne kadar yalnızca şeker öncülleri veya şeker benzeri organik bileşikler bulunmuş, doğrudan bir şeker molekülü tespit edilememişti. Araştırmacılar, erit­rüloz keşfinin yıldızlararası kimya ile yaşamın ortaya çıkışı arasındaki bağlantının anlaşılmasında önemli bir boşluğu doldurduğunu belirtti.