NATO Genel Sekreteri Rutte, Ankara Zirvesi sonrası Trump’ın NATO’yu güçlendirdiğini belirterek savunma harcamaları ve Ukrayna'ya destek mesajı verdi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin ardından yaptığı açıklamada, ittifakın savunma harcamaları ve askeri kabiliyetler konusunda “tarihi” bir aşamaya geçtiğini belirterek, bu sürecin ABD Başkanı Donald Trump’ın liderliğiyle hızlandığını söyledi.
Rutte, zirve sonrası düzenlediği basın toplantısında, “Müttefikler Başkan Trump’ın NATO’yu dönüştüren ve daha güçlü hale getiren liderliğini memnuniyetle karşıladı. Zirvenin mesajı çok basit: NATO sonuç üretiyor” dedi.
Ankara Zirvesi’nde, geçen yıl Lahey’de alınan kararların uygulamaya geçirilmeye başlandığını belirten Rutte, Avrupa ülkeleri ile Kanada’nın ortak savunmada daha fazla sorumluluk üstlendiğini söyledi. Savunma harcamalarının hızla arttığını vurgulayan Rutte, “10 yıllık planın henüz ilk yılında ortalama yüzde 4 seviyesine ulaştık. Artık hedef koyma döneminden sonuç üretme dönemine geçtik. Bu yalnızca daha fazla para harcamak değil, ordularımızın ihtiyaç duyduğu kabiliyetleri oluşturmak anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.
Rutte, Ankara’daki NATO Savunma Sanayi Forumu’nda bir günde 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmaları imzalandığını açıkladı. “Drone Edge” adı verilen girişim kapsamında müttefiklerin gelecek beş yılda 40 milyar dolarlık insansız sistem yatırımı yapacağını belirten Rutte, NATO’nun yakıt altyapısını güçlendirmek için de 27 milyar euroluk yeni yatırım başlatıldığını söyledi.
Söz konusu yatırımın mevcut yakıt depolama ve dağıtım ağını modernize edeceğini ve ittifakın doğu kanadına uzanan yeni boru hatlarını kapsayacağını belirten Rutte, NATO’nun yapay zekâ kullanımını artıracağını ve ortak bir “transatlantik savaş bulutu” geliştireceğini kaydetti.
“İran asla nükleer silah sahibi olmamalı”
NATO’nun İran konusundaki tutumunun değişmediğini söyleyen Rutte, “32 müttefikin ortak görüşü çok açık; İran hiçbir zaman nükleer silah kabiliyeti elde etmemelidir” dedi.
ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının Ukrayna’ya verilen desteği zayıflatıp zayıflatmayacağı sorusuna Rutte, “Hayır. ABD her ikisini de yapabilecek kadar güçlü. İran’ın nükleer ve uzun menzilli füze kapasitesinin zayıflatılması Orta Doğu, Avrupa ve tüm dünya için önemlidir” yanıtını verdi.
Trump’ın Avrupa ülkelerinin İran konusunda yeterince katkı sunmadığı yönündeki eleştirilerinin hatırlatılması üzerine Rutte, bunun NATO’dan çok ABD ile ilgili ülkeler arasındaki ikili anlaşmaların konusu olduğunu söyledi. Rutte, Avrupa’nın ABD’nin güç projeksiyonu için kritik bir platform sağladığını belirterek, “Şubat sonundan ateşkese kadar Avrupa üslerinden yaklaşık 5 bin sorti gerçekleştirildi” dedi.
“Avrupa daha fazlasını yapmalı”
Trump’ın NATO’ya bağlılığına ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Rutte, Ankara’da 32 lider arasında uzun zamandır görmediği kadar güçlü bir birlik havası bulunduğunu ifade etti.
Trump’ın NATO’ya bağlılığından hiçbir zaman şüphe duymadığını söyleyen Rutte, “Başkan Trump uzun süredir Avrupa’nın savunma yükünü yeterince paylaşmadığını söylüyordu. Haklıydı. Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini savundu ve bunu başardı. Yalnızca taahhüt alınmasını sağlamadı, bu taahhütlerin uygulanmasını da sağladı. NATO’ya bağlı ama hepimizin daha fazlasını yapmasını bekliyor” dedi.
Grönland konusundaki soru üzerine Rutte, Rusya ve Çin’in Kuzey Kutbu’ndaki faaliyetlerinin güvenlik riski oluşturduğunu belirterek, “Bu konuda Başkan Trump haklıydı. NATO olarak bunu birlikte ele alıyoruz. Ancak Grönland’ın geleceğine ilişkin siyasi süreç ABD, Danimarka ve Grönland arasında yürütülüyor. Bu görüşmelerin tarafı değilim” diye konuştu.
S-400 sorusuna yorum yapmadı
Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemine ilişkin soru üzerine Rutte, konunun Türkiye ile ABD arasında yürütülen ikili bir mesele olduğunu belirtti. Rutte, “Bu konuda yorum yapmayacağım” dedi.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in Türkiye hakkındaki açıklamalarının sorulması üzerine de Rutte, NATO Genel Sekreteri olarak müttefikler arasındaki ikili anlaşmazlıklar hakkında kamuoyu önünde yorum yapmayı doğru bulmadığını söyledi.
“Benim görevim ittifakın birliğini korumaktır” diyen Rutte, “Müttefikler arasında zaman zaman görüş ayrılıkları yaşanabilir. Böyle durumlarda kamuoyu önünde yorum yapmak yerine, ihtiyaç duyulursa perde arkasında yardımcı olmayı tercih ederim” ifadelerini kullandı.
“Putin her ay 30-35 bin insanını feda ediyor”
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in müzakere masasına nasıl getirilebileceğine ilişkin soruya Rutte, Putin’in zihnini yorumlamayı uzun zaman önce bıraktığını söyleyerek yanıt verdi.
Rus ekonomisinin zor durumda olduğunu savunan Rutte, Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına yönelik saldırılarının etkisini artırdığını belirtti. Rutte, Rusya’da insanların benzin bulmakta zorlandığını ileri sürerek, “Siyasette bir gerçek vardır; geçmişte yöneticiler halkın ekmek bulmasını sağlamak zorundaydı, bugün ise insanların otomobillerine yakıt koyabilmesini sağlamak zorunda” dedi.
Rutte, Putin’in her ay 30 ila 35 bin askerini kaybetmeyi göze aldığını ileri sürerek, “Rus gençlerine sesleniyorum: Savaşa katılmayı düşünüyorsanız bir kez daha düşünün. Önümüzdeki aylarda hayatını kaybedenlerden biri siz olabilirsiniz çünkü görünen o ki Başkanınız bunu umursamıyor” ifadelerini kullandı.
“Demokrasi sadece seçim değildir”
Türkiye’de gazetecilerin tutuklandığı hatırlatılarak NATO’nun hangi değerleri temsil ettiği sorulan Rutte, ittifakın yalnızca askeri bir örgüt olmadığını söyledi.
“Demokrasi sadece seçim yapmak değildir” diyen Rutte, “Demokrasi aynı zamanda özgür medyadır. Gazeteciler araştırabilmeli, perde arkasında olanları ortaya çıkarabilmeli ve haber yapabilmelidir. Siyasetçiler ortaya çıkan haberlerden hoşlanmayabilir ama haber adil olduğu sürece bu gazetecilerin görevidir” dedi.
Rutte, demokrasinin üçüncü ayağının ise insanların görüşlerini gösteriler yoluyla özgürce ifade edebilmesi olduğunu belirterek, gazetecilerin de büyük olayları sahada takip edebilmesi gerektiğini söyledi.
