Zelenskiy’nin de katıldığı Ankara’daki NATO Zirvesi’nde 32 ülke lideri savunma harcamaları, üretim ve Ukrayna desteğini görüşüyor.
NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, 36’ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Ankara’da bir araya geldi. Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde düzenlenen zirveye Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de davetli olarak katılırken, toplantılarda savunma harcamalarının artırılması, savunma sanayi üretiminin hızlandırılması ve Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi öne çıkan başlıklar oldu.
Türkiye’nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde yapılan zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump, Kanada Başbakanı Mark Carney, Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in de aralarında bulunduğu liderler yer aldı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de katıldığı zirveye, ittifakın Hint-Pasifik ortakları olarak bilinen Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore’den üst düzey temsilciler ile Avrupa Birliği kurumlarından temsilciler davet edildi. Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden dışişleri bakanlarının da zirve marjındaki temaslara katıldığı bildirildi.
NATO’nun resmi programına göre Ankara Zirvesi’nde liderler, 2025 Lahey Zirvesi’nde alınan kararların uygulanmasını ve ittifakın önümüzdeki döneme ilişkin yol haritasını ele alıyor. NATO, zirvenin ana çerçevesini “artan yatırım, sanayi üretimi ve Ukrayna’ya devam eden destek” başlıklarıyla tanımladı.
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden birini, müttefiklerin gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5’ine denk gelen savunma yatırımı hedefi oluşturuyor. Bu hedefin yüzde 3,5’inin temel savunma harcamalarına, yüzde 1,5’inin ise askeri hareketlilik, altyapı, siber güvenlik ve dayanıklılık gibi savunmayla bağlantılı harcamalara ayrılması öngörülüyor. ABD yönetimi, Avrupalı müttefiklerin savunma yükünü daha fazla paylaşması gerektiğini vurgularken, bazı Avrupa ülkeleri de hedeflere ulaşmak için daha uzun vadeli planlar üzerinde çalışıyor.
Zirvenin ilk gününde, ATO Congresium’da NATO Zirvesi Savunma Sanayi Forumu düzenlendi. Transatlantik savunma üretimi, yatırım ve inovasyon alanındaki üst düzey etkinlik olarak tanımlanan forumda, savunma sanayisinin kapasitesinin artırılması, ortak üretim ve ortak tedarik mekanizmalarının geliştirilmesi ele alındı. Forumda hükümet temsilcileri, NATO yetkilileri, savunma sanayi şirketleri ve finans çevreleri bir araya geldi.
NATO Genel Sekreteri Rutte, forumda yaptığı açıklamada müttefiklerin savunma yatırımlarını somut kabiliyetlere dönüştürmesi gerektiğini belirterek, hükümetlere ve sanayiye “daha fazlasını, daha hızlı ve birlikte yapma” çağrısında bulundu. NATO, forum kapsamında hava taşımacılığı, deniz gözetleme kapasitesi, erken uyarı sistemleri, insansız hava araçları, karşı-drone teknolojileri ve entegre hava ve füze savunması alanlarında yeni girişimlerin duyurulduğunu bildirdi.
Zirve kapsamında Kanada ve Türkiye’nin de aralarında bulunduğu sekiz NATO üyesi ülke ile Ukrayna, “Savunma, Güvenlik ve Direnç Bankası” kurulması yönünde ortak niyet açıkladı. Kanada, Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Ukrayna tarafından desteklenen girişimin, savunma sanayi kapasitesini artırmak için kamu ve özel sermayeyi harekete geçirmeyi amaçladığı belirtildi. Bankanın 2027 gibi erken bir tarihte faaliyete başlaması hedefleniyor.
Ukrayna’ya destek de zirvenin ana başlıklarından biri oldu. Zelenskyy’nin katılımıyla, Kiev’in acil askeri ihtiyaçları, hava savunma sistemleri, mühimmat tedariki ve uzun vadeli dayanıklılık kapasitesinin görüşülmesi bekleniyor. NATO ülkeleri, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırıları karşısında Kiev’e askeri, siyasi ve mali desteğin sürdürülmesi gerektiğini vurguluyor.
Zirvede ayrıca Karadeniz güvenliği, NATO’nun güney kanadı, Orta Doğu’daki gelişmeler, İran savaşı sonrası bölgesel dengeler, terörle mücadele, siber güvenlik, yapay zeka, uzay kabiliyetleri ve kritik altyapıların korunması gibi başlıkların da liderler düzeyinde ele alınması öngörülüyor.
