Barışçıl çözüm için teşekkür
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa'daki G7 zirvesinin ardından düzenlenen akşam yemeğinde İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan ile Ortadoğu savaşını sonlandırmayı amaçlayan mutabakat muhtırasını Versay Sarayı'nda imzaladı. Daha önce dijital olarak onaylandığı duyurulan ve Trump'ın cuma günü bizzat onaylayacağını belirttiği belgenin imza yeri önceden ilan edilmedi. Liderlerin fiziki imzalarıyla tamamlanan ve derhal yürürlüğe giren bu anlaşma, taraflar arasında kalıcı barışın sağlanması amacıyla 60 gün sürecek bir müzakere dönemini resmi olarak başlattı. İmza anına ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile diğer konuklar alkışlarla eşlik etti. Anlaşmanın imzalandığını Trump saray çıkışında gazetecilere doğrularken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagaei de devlet ajansı IRNA aracılığıyla sürecin tamamlandığını duyurdu.
Barışçıl çözüm için teşekkür
Süreçte arabuluculuk görevini yürüten Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada her iki ülkeye de teşekkürlerini iletti. Şerif, diplomatik yollara bağlılığı ve barışçıl çözümü ön planda tutması sebebiyle Donald Trump'ı tebrik etti. Pakistan Başbakanı ayrıca, barış sürecini destekleyen yaklaşımlarından ötürü İran Yüce Lideri Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney ile Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan'a yönelik takdirlerini paylaştı.
Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor
Söz konusu mutabakat, 28 Şubat tarihinde ABD ile İsrail'in İran'a karşı başlattığı askeri çatışmayı bitirmeyi amaçladı. Çatışmalar esnasında Hürmüz Boğazı ulaşıma kapanmış ve ABD yönetimi de İran limanlarına yönelik deniz ablukası uygulamıştı. Şerif'in paylaştığı bilgilere göre, mutabakat kapsamında İran Hürmüz Boğazı'nı hemen trafiğe açtı, ABD ise deniz ablukasına son verdi. Washington yönetimi ayrıca İran'ın petrol ticaretini engelleyen yaptırımları erteleme taahhüdünde bulundu. İlerleyen süreçte nükleer programa dair nihai bir uzlaşı sağlanması durumunda, bölge ülkelerince desteklenen 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma fonunun serbest kalması kolaylaşacak.
Nükleer program müzakereleri
İki ay sürecek yeni dönemde İran, Birleşmiş Milletler denetimi altında zenginleştirilmiş uranyum stoklarının seviyesini düşürmeyi kabul etti. Bu hamlenin ardından İran'a yönelik geniş kapsamlı mali yardımların önü açılacak. Diğer taraftan bir ABD yetkilisi, Washington'ın bu yardımlara finansal bir katkı sağlama zorunluluğunun bulunmadığını ifade etti.
ABD için en kötü hata mı
Atılan imzalar taraflar ve siyasiler tarafından farklı açılardan yorumlandı. İran tarafı bu durumu ABD'nin başarısızlığı şeklinde nitelendirirken, Hizbullah lideri Naim Kassem yaşananları İran adına büyük bir zafer olarak tanımladı. Trump'ın partisinde yer alan Senatör Bill Cassidy ise anlaşmayı sert bir dille eleştirdi. Cassidy'nin iddiasına göre, bu mutabakat İran'ın nükleer hedeflerini durdurmadı ve onlara Hürmüz Boğazı'nı tehdit etmenin sonuç verdiğini gösterdi. Yaptırımların kalkmasını ve askeri operasyonların durmasını eleştiren Cassidy, bu adımı son on yılların en kötü dış politika hatası olarak gördüğünü belirtti.
