30 Haziran 2025’te Lahey’de toplanan NATO zirvesi, Ukrayna savaşının gölgesinde değil, ABD Başkanı Donald Trump’ın talebiyle gündeme gelen savunma harcaması kararlarıyla sonuçlandı. NATO üyeleri, orta vadede GSYH’lerinin %5’ini savunmaya ayırmayı taahhüt etti. Bu oran, hem Avrupa siyasetinde hem küresel güvenlik dengesinde yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
EuroTopics'in derlemesine göre, 30 Haziran 2025’te Lahey’de toplanan NATO zirvesi, Ukrayna savaşının gölgesinde değil, ABD Başkanı Donald Trump’ın talebiyle gündeme gelen savunma harcaması kararlarıyla sonuçlandı. NATO üyeleri, orta vadede GSYH’lerinin %5’ini savunmaya ayırmayı taahhüt etti. Bu oran, hem Avrupa siyasetinde hem küresel güvenlik dengesinde yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
Izvestiya (Rusya): Değişen bir şey yok
Kremlin yanlısı Izvestiya, zirvede yapısal bir dönüşüm olmadığını savunuyor. Zirve öncesi tanımlamaların aynen korunduğu, Rusya karşıtı söylemlerin yinelendiği ve Çin’e karşı Hint-Pasifik ortak açıklamalarının yapıldığı ifade ediliyor. Analize göre, Trump’ın radikal söylemlerine rağmen kurumsal düzeyde NATO, eski pozisyonunu sürdürüyor.
La Repubblica (İtalya): Ukrayna’nın yükü Avrupa’da
Eski AB Komiseri Paolo Gentiloni, ABD’nin Ukrayna’ya desteğinin azalacağını ve yükün Avrupa omuzlarına bineceğini vurguluyor. AB’nin Ukrayna’ya bugüne kadar sağladığı 158,6 milyar avroluk yardım, ABD’yi geçti. Bu durum, Avrupa için askeri olduğu kadar ekonomik bir meydan okuma anlamına geliyor.
eldiario.es (İspanya): Silah lobilerinin zaferi ve sığınmacı çelişkisi
Gazeteci Olga Rodríguez, NATO’yu dünyanın en büyük silah lobilerinden biri olarak tanımlıyor. Trump ve Genel Sekreter Rutte’nin gelişi, milyarlar kazanan silah sanayisi için zafer olarak görülürken, militarizmin teşvik edilip bu şiddetten kaçan sığınmacılara sırt çevrilmesi ikiyüzlülük olarak eleştiriliyor.
Le Quotidien (Lüksemburg): Moskova kadar Washington’dan da korunmalı
Gazete, savunma harcamalarının artmasını olumlu karşılıyor; ancak ABD’nin saldırgan eğilimlerinin de Avrupalılar için tehdit oluşturduğunu savunuyor. Trump’ın Grönland’a dahi göz dikmiş geçmişi hatırlatılarak, Avrupa’nın yalnızca Moskova’ya değil Washington’a karşı da dikkatli olması gerektiği belirtiliyor.
Trends-Tendances (Belçika): Stratejik vizyonsuzluk
Belçika’dan Trends-Tendances, %5 hedefinin gerçekçi olmadığını, ancak Trump’ın tweetlerinden korkan Avrupalı liderlerin bu hedefe sahte bir uyum gösterdiğini yazıyor. Analize göre, Avrupa hâlâ kendi stratejik vizyonunu geliştirmek yerine, en çok bağıranın egosunu tatmin ediyor.
Ouest-France (Fransa): Ortak savunma yerine ulusal yarış
Fransa’dan Ouest-France, ülkelerin münferit silahlanmasının ortak Avrupa ordusu kurulmasını engelleyip, yalnızca militarize bir Avrupa yaratacağını savunuyor. Bu yaklaşımın Avrupa projesinin barışçı temellerine aykırı olduğu vurgulanıyor.
Dserkalo Tyschnja (Ukrayna): Ukrayna geri planda
Ukrayna gazetesi, Kiev’in bu zirvede NATO üyeliği için baskı yapmadığını, bunun Trump’la gerilimi artırabileceği için temkinli bir tutum benimsediğini aktarıyor. Ukrayna, NATO yolunda dönüşsüz ilerlediğini teyit etmekle yetindi.
De Telegraaf (Hollanda): Para yok
Hollanda’dan De Telegraaf, %5 hedefinin fonlanmasının belirsizliğine dikkat çekiyor. Uluslararası gerilimler azalır veya hükümetler değişirse, ülkelerin bu taahhütlerden vazgeçmesi muhtemel. Henüz bu kaynakların nereden bulunacağı da net değil.
Helsingin Sanomat (Finlandiya): NATO yalnızca ABD değil
Gazete, NATO’nun Finlandiya için yalnızca ABD’nin askeri şemsiyesi değil, Avrupa ile siyasi bütünleşme aracı olduğunu vurguluyor. Trump’ın öngörülemez tutumuna rağmen, NATO üyeliğinin Finlandiya’yı Avrupa’ya daha sıkı bağladığı ifade ediliyor.
The Times (Birleşik Krallık): Trump’ın kaprisleri belirleyici
The Times, zirvede Trump’ı yatıştırmak için Ukrayna’nın gündem dışına itildiğini, Rusya tehdidinin küçümsendiğini ve NATO’nun kritik savunma kapasitesi eksiklerini ABD’ye bağımlı biçimde sürdürdüğünü yazıyor. NATO’nun Trump’ın kaprislerine mahkûm olduğu eleştirisi yapılıyor.
Corriere della Sera (İtalya): Avrupa kendini unutuyor
Gazete, Avrupa Birliği’nin Trump karşısında onurlu bir duruş sergileyemediğini, silahlanmaya mecbur kaldığını ve uzun barış döneminin temelini oluşturan hukukun üstünlüğü değerlerini koruyamaz hale geldiğini belirtiyor.
Hospodářské noviny (Çekya): Sözleri eylemler izlemeli
Zirveden çıkan kararların, 2027 Tiran zirvesine kadar gerçek savunma kapasitesine dönüştürülmezse yalnızca yanıltıcı bir görüntü oluşturacağı uyarısı yapılıyor. Avrupa’ya bir “son şans” verildiği vurgulanıyor.
15min (Litvanya): Kaptan dümeni tutuyor
Siyaset bilimci Linas Kojala, NATO’yu fırtınalı sularda ilerleyen büyük bir gemiye benzetiyor. ABD kaptan koltuğunda güvensiz bir görünüm sunsa da, kaptanın dümeni bırakmamasının Avrupalılar için tek umut olduğunu ifade ediyor.
Berlingske (Danimarka): Rahat nefes alınabilir
Gazete, NATO zirvesinin büyük bir kriz olmadan bitmesini olumlu karşılıyor. Trump’ın 5. madde taahhüdünün, ittifakın dağılacağı kaygılarına güçlü bir yanıt olduğu değerlendiriliyor.
De Standaard (Belçika): İklim güvenliği ile bağlantılı
Belçika gazetesi, %5 savunma kuralına iklim koruma hedeflerinin de entegre edilmesini savunuyor. Ukrayna savaşı nedeniyle artan karbon salımı, iklim felaketleri ve savaşların birbirini beslediği gerçeğine dikkat çekiliyor.
Kauppalehti (Finlandiya): Güney Avrupa da dayanışmalı
Finlandiya, savunma harcamalarını Trump’ın hedeflediği düzeye çıkarmayı taahhüt ederken, Rusya tehdidine karşı Güney Avrupa ülkelerinin de sorumluluk paylaşması gerektiği ifade ediliyor.