Ankara Politikalar Merkezi'nden Mehmet Fatih Ceylan'ın kaleme aldığı makaleye göre, 24–25 Haziran 2025’te Lahey’de düzenlenecek NATO Zirvesi, transatlantik ilişkilerin belirsizlik içinde yeniden şekillendiği bir dönemde gerçekleşiyor. Zirveye, ABD’de Trump’ın yeniden başkan seçilmesiyle oluşan küresel strateji değişimi ve Avrupa’nın bu değişime verdiği tepkiler damgasını vuruyor. Biden döneminde güçlenen NATO-AB ilişkileri yerini gerilimli ve pragmatik bir zemine bırakmış durumda.

Ankara Politikalar Merkezi'nden Mehmet Fatih Ceylan'ın kaleme aldığı makaleye göre, 24–25 Haziran 2025’te Lahey’de düzenlenecek NATO Zirvesi, transatlantik ilişkilerin belirsizlik içinde yeniden şekillendiği bir dönemde gerçekleşiyor. Zirveye, ABD’de Trump’ın yeniden başkan seçilmesiyle oluşan küresel strateji değişimi ve Avrupa’nın bu değişime verdiği tepkiler damgasını vuruyor. Biden döneminde güçlenen NATO-AB ilişkileri yerini gerilimli ve pragmatik bir zemine bırakmış durumda.

ABD-Avrupa Ayrışması ve NATO’nun Geleceği

Trump yönetimi, çok taraflı diplomasiye mesafeli tutumu ve Avrupa’yı dışlayıcı yaklaşımıyla NATO içi dengeleri sarsıyor. Ukrayna savaşında ABD’nin tek taraflı adımları ve tarifelerle tırmanan ekonomik çatışmalar, Avrupa’yı kendi savunma kapasitesini güçlendirmeye itti. AB, 800 milyar Avroluk "ReArm Europe Planı" ve 150 milyar Avroluk SAFEfonuyla NATO’dan bağımsız inisiyatifler geliştirmeye başladı.

Savunma Harcamalarında Yeni Hedef

Trump yönetiminin, NATO savunma harcamalarının GSYH’nin %5’ine çıkarılması yönündeki talebi üzerine, Avrupa ülkeleri %3,5 savunma, %1,5 siber ve bağlantılı güvenlik harcamaları şeklinde kademeli bir formül geliştirdi. Bu önerinin Lahey Zirvesi'nde kabul edilmesi olası görülüyor.

Ukrayna Krizi ve İletişim Sorunları

Zelensky’nin zirve yemeğine davet edilmesi, NATO-Ukrayna Konseyi (NUK) toplantısının yapılmaması ihtimaline karşılık sembolik bir denge arayışını yansıtıyor. Aynı zamanda, İstanbul’da yapılan ancak sonuçsuz kalan Rusya-Ukrayna müzakereleri savaşın yeni bir evreye girdiğini gösteriyor.

Türkiye’nin Rolü ve Fırsatları

Türkiye’nin, Avrupa güvenliği bağlamında NATO içinde daha proaktif ve yapıcı bir konum alması bekleniyor. AB'nin savunma girişimlerine (ör. SAFE) koşullu da olsa üçüncü taraflara açık olması, Türkiye için savunma sanayi işbirlikleri açısından fırsatlar sunuyor. Ayrıca, Türkiye'nin 2026 NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapacak olması, bu süreçte rolünü daha da merkezi hâle getirebilir.

Lahey Zirvesi’nin Stratejik Önemi

Trump’ın ikinci döneminde katılacağı Devlet ve Hükûmet Başkanları düzeyindeki ilk transatlantik toplantı olması bakımından önem taşıyan Lahey NATO Zirvesi, Türkiye’nin yeniden formatlanmaya aday İttifak ilişkilerine ve Avrupa güvenliğinin geleceğine bakışını ortaya koyacak bu yıl içindeki kilit etkinliklerden biri olacaktır. Ortaya çıkacak tablo, gelecek yıl NATO Zirvesi’ne ev sahipliği yapacak Türkiye’nin önümüzdeki dönemde İttifak bünyesinde izleyeceği yaklaşımların izdüşümlerine sahne olacaktır. 

Kaynak: https://apm.org.tr/